FON SKANDALI-KRİZ DEĞİL, SiSTEMATİK YOKSULLAŞTIRMA

12 Eylül olduğunda çocuktum, doksanlar krizlerini ise net htırlıyorum. Bir ara her gün bir banka kapanıyordu. 1999 krizinde yiten para, 2026 fon krizinde yiten paranın (dolar ya da enflasyon hesabı yaparsak) üçte ikisi kadardı. Bazı haftalar her gün bir banka, bazı günler her gün bir kaç banka kapanıyordu. Asıl korkuç olan dolar ve ero kurlarındaki inanlılmaz artıştı çünkü pek çok kişi faizli düşük diye dövizle borçlanmış, ev almıştı. Evi satsalar bile ödeyemeyecek borçları oldu, borçlarını ödeyemeyenbir sürü kişi intihar etti.

Şimdi ise o zamanlar olan depremin onda, hatta yüzde biri yok yada henüz hissedilmiyor. Bunun iki sebebi var; ilki doksanlardaki krizlerde batan paranın çoğu gerçek paraydı. Şimdi ise karşımızda çoğunluğu muhasebe hileleri ile şişirilmiş bir para var. Bu kadar para piyasadan gerçekten silinse, çok acı bir şekilde ve hemen fark edilirdi; şişme para olduğundan biraz geç fark edilecek. Bu paranın ne akdar çok olduğunu yuvarlak hesapla anlatayım. Ülkemizin nüfusunu yuvarlak hesap doksan milyon diyelim (yuvarlıyoruz, yan, ayrıntılara gerek yok.) Fonlarda kaybolan para dokuz yüz milyom Türk lirası. Kişi başıyaklaşık on bin lira; Ekim 2026 itibarıyla asgari ücret 28 bin lira; yani kişi başı asgari ücretin üçte birinden fazla para kayıp. İkinci sebepte doksanların banka ve döviz krizleri herkesi vurmuş, herkesin parasını pul etmişti. Bu krizse parasını kaybedenler ya iktidar bloğu (AKP-MHP ve diğer küçük partiler) yada bir şekilde iktidar bloğundan bir tanıdığı olan kişiler. Öyle çok iyi kazandıran fonların varlığından haberdar olmanız için, önemli birilerini tanımanız gerekir. Bu yüzden de pek çok kişi, fondan parasını geri alabilecek azınlıktan olduğunu zannediyor. Bu düşünceye göre muhalefet etmek, parayı geri alma umudunu tamamen kaybetmek demek. Vurgun yapanların ise parayı geri vermeye niyeti yok; Fatma Betül Sayan vermemiş mesela ve asla da vermeyecek. İktidar değişmediği sürece aldıüı tek ceza, Watsapp grubundan atılmak olacak. Sonrasında kopacak kıyameti de tahmin eden yok. Acı gerçek, istediğiniz kadar reisçi olun, bir bardak su içeceksiniz, giden servetinizin üzerine. Büyük çoğunluğu, ana paranın tozunu bile alamayacak. Bunu hepiniz karşık sırayla ve bireysel olarak anlayacaksınız, çünkü sürekli vaatlerle oyalanacaksınız. Size bu borçların tamamının yada çoğunun ödenmesi, daha büyük iktisadi çöküşe sebep olabilir.

Bu krizler hep, küçük yatırımcının yüksek kazanç vaadi ile başlar. Katılanlar çok da masum değildir, genelde sahtekarlık olduğunu tahmin ederler. 2004'de Kırıkkale'ye geldiğimde, Kombassan ve Yimpaş yeni iflas etmişti; pek çok kişi son anda hisselerini satıp, kara geçmeleri ile övünüyordu. Çiftlik Bank işinde ise son haftalarda para çekilmez oldu, hatta bazı kişiler büyük para yatırıp, büyük yatırıcı olarak para çekmeyi denediyse de olmadı. Kumarhane kapanmıştı ve kumar fişleri bozdurulamazdı. Fonların sahip olduğu hisselerin büyük bölümü, jung bond denen ve temsil ettiği şirketin değerinin çok üzerinde fiyata satılan kağıtlardı, yani gerçek değerleri, kumarhane fişi denen plastik şeyler kadardı. Fiş demişken; ben ve kardeşlerim çocukken, seksenli yıllarda bir ara babam eve, üzerinde günün tarihi yazan sakız ve çikolatalar getiriyordu. Sakızların markasını hatırlamıyorum ama çikolatalar Tarkan markaydı ve üzerinde Hürriyet hazetesinde bant yayını çıkan Tarkan karakterinin resmi vardı. Tarkan çikolataları normal markette de satılıyordu ama bunların tadı bir tuhaftı, yenmeyecek kadar aşırı bir Türk kahvesi tadındaydılar. Sakızlar da yenmeyecek kadar naneliydi. Meğer bu sakız ve çikolatalar, kumar fişiymiş; babam kahvede parasına okey oynuyormuş. İşte borsadaki jung bond kağıtları böyle bir şeydir.

Borsa daha önce de batmıştı, 1999-2001 arasında, büyük bir çöküş olmuştu. O zamanlar sosyal medya yoktu, internet çok gelişmemişti. Borsayı başta NTV olmak üzere televizyon haber kanalları(özellike Mustafa Varuy) ve borsa dergileri, küçük yatırımcıyı yönlendiriyordu. Borsa olmadan evvel bankerler, kooperatifler vardı, halkı dolandıran. Sonra Forex ve Kripto paralar çıktı. Büyün bu dolandırıcılıklar, planlı bir yoksullaştırma sıtratejisinin ürünü. Sadece Türkiye'de değil, tüm kapitalist rejimlerde devletler, böylesi dolandırıcılıklara uzun süre göz yumarak, işçi ve küçük burjuva sınıflarının sermaye birikimi yapmasına ve böylece işveren karşısında elininin güçlenmesine engel oluyor. Bu söylediklerim sizce komplo teorisi mi?

Özellikle neoliberalizmin ülkemize kök salması için yapılan 12 Eylülün dolandırıcılık (Kastelli ve Bankerler + kooperatifler) olaylarına bakın. Kamu ve basın desteği, bu desteğin kesilmesi, kargaşa ve panik, bir kaç kişinin kurtulması, paraların çoğunun yok olması ve fakirleşmiş insanlar.

MÜLTECİLİK DEĞİL İŞGAL

Suriyeliler üzerine herkes karışık duygular içinde.

Benimse kafamda komplo teorileri var. Komplo teorileri sorularla başlar (tıpkı felsefe gibi).

Sormamız gereken  ilk soru, normal olmayan ne var ki komplo teorisine ihtiyaç duyuyoruz.

Yardımlar üzerinden gitmeyeceğim. Zira ekonomik ve sosyal yardımlar, göçmenleri veya mültecilerin yaşaması için şarttır.

İkincisi suç oranları ve durumları, göçmenlerde her zaman suç oranları yüksek olur diyeceğim ama burada sorun, devletin polisinin bu göçmen suçluları fazlası ile hoş görmesi, müdahalede aceleci maması ve neredeyse bazı suçluları koruyup, kollamasıdır. Oysa yapılması gereken, güvenlik güçlerinin (asker-polis vesaire) göçmenlerin suçlarına karşı hassas ve daha erken müdahale etmesidir.
Sormamız gereken soru, bu suçla mücadelede aksaklık mı var, kasıt mı? Varsa kastın sebepleri neler?
Bu konu epeydir kafamı kurcalıyordu. Yılmaz Özdil'in bir yazısından sonra ben de bu yazıyı yazma ihtiyacı hissettim.
Yazıda fark ettiğim ayrıntı, Suriyelilerin, Türkleri özellikle kendi mahallelerinden, kendi usulleri ile kovması idi. Gece, sabahlara kadar yüksek sesle konuşmalar, koridora bilerek çöp yığmalar, yok yere kavga çıkarım, onlarca Suriyelileri bir anda yığmak vs vs...
Burada Yılmaz Özdil'in yazmadığı şey, Suriyelilerin, mümkün olduğunca AKP'lilerin yoğun olduğu yerlere yerleşmesi ve bir yerde AKP'li çoksa, oralarda daha saldırgan olması.
Bunu sebebi belki  de AKP'lilerin daha uysal ve itaatkar olması.
Diğer yandan Suriyeliler ile ilgili ilginç olaylar da oluyor.
Mesela bayram için Suriye'ye gidenlerden, geri gelmeyenlere telefon ediliyor, mektup yazılıyor, neden dönmüyorsunuz diye.
Sonra Suriye'de belli bölgelerde sivil halk,  tek koridor Türkiye'ye doğru olmak üzere kuşatılıyor. Yandaş medya da bunu manşetlerle haber yapıyor.
Tamam, Suriye'de savaş var, ondan geliyorlar ya Afganlar ve Pakiler neden geliyorlar?
Tamam, Afganistan'da El Kaide var ya Pakistan?
Gelenlerin  önemli bir bölümü de öyle kafamızdaki sersefil ve zavallı mülteci profiline uymuyor. Pek çoğu lüks dairelerinde, lüks içinde yaşayıp, daha önce belirttiğimiz çöp dökme ve gürültü etme eylemleri ile komşularını, eve yeniden Suriyeliler veya kendi memleketli mülteciler getirmek üzere, kovmakla meşguller.
Bunlara bakarak mevcut iktidarın mülteci kollayan bir iktidar olduğunu düşünüyorsunuz.
Oysa konu Orta Asya Türkleri, Iraklı Kürtler veya Uygurlar olunca, o kadar da mülteci kollanmadığını görüyorsunuz.
Hatta Suriyeli Kürtlerin devlet makamlarında yeterince destek görmediklerini ve iktidar tarafından hırpaladığına da gayet yakından da şahittim. Yani gerçekte Suriyeli Araplar ile Kürtler arasında ciddi ayrımcılık yapılmakta.
Sonuçta olan şey bir mülteci akını değil, rabıta ve benzeri örgütlerce satın alınmış iktidarın, ülkeyi Arap istilasına alet olmasıdır.

(2019'da başka bir blog için yazdıklarımdan)

MAFYA'NIN İTALYA'YI YIKMASI

Deli Yürek'le başlayan, Kırtlar Vadisi ile özdeşleşen ve Maraş okul katliamı ile biten mafya dizisi furyası, bu sefer de Manisa'da can aldı. Bu dizilerde ölüm ya da cinayet ne kadar basit gösterilmekte. İlk bölümlerde Çakır, kumarda hile yapan adamı öldürerek kahramanlaşırken; Kurtlar Vadisi Irak'da Amerikalı, Polat'ın bombalı saldırısına karşu çocukları kalkan yapınca kötü oluyor. O kumarbaz ya da yok yere öldürülen karakterlerin çocuğu, anası, babası yok muydu? Ha siz devletsiniz, kimin ölmeye layık olduğuna bir kaç dakikada karar veriyorsunuz. Aslında sinema yıllardan beri bu suç örgütlerini bir şekilde övmekle meşgul çünkü bu örgütlerin çoğu NATO ve İtalya'da Gladio adını verdiği derin devlet-özel harp unsurlarının desteğinde. Gladyo yada özel harp daireleri, ülkede sol görüşleri zayıflatmak için kurduğu illegal paramiliter yapıları, onları suç dünyasının baş at gücü olarak besledi. Netflix'in Roma filmini izlediğimde, Ülkü ocağı gibi kurumların tüm NATO'da olduğunu anladım. Konu sadece bıyıklar değildi. Yürüyüşleri de birbirine benziyordu. Belli küçük farklarla birbirne benzeyen yapılardır bu yapılar.

Bu yapıların merkezindeki mafya, ilk ve orijinal haliyle Sicilya mafyası Cosa Nostra'dır. Diyebilirim ki Eski Sovyet-Demirperde mafyaları ile Çin mafyası hariç; bence Japon Yakuza'da dahil tüm mafyaların kökeni yada rol modelidir. Cosa Nostra'nın kökeni de öyle adanın bağımsızlığı, orta çağda Fransızların ve İspanyılların işgaline karşı direniş değil: kuzeydeki müreffeh şehirlere göç eden toprak sahiplerimnin işlerine bakan kahyalar ve onların silahlı adamlarına dayanır. Zamanla A.B.D'ye göç eden Sicilyalılar aracılığıyla, bir ara dünyanın en büyük mafyasını olmuştur. Günümüzde, yan, 2026 yılı için Napoli mafyası Gomorrah (ya da sistem) ile Kalabriya mafyası Ndrangetha (n harfi, d sesini inceltmeye yarıyor yalnızca, Cosa Nostra'dan daha büyük. Cosa Nostra ise halen tüm dünya mafyaları için rol model. Baba (Gotfather) serisi başta olmak üzere bir sürü filmle bu rol modellik pekişti.

Şunları baştan söyleyeyim ki, özellikle Latin Amerika ülkeleri, kartel de denen mafta-çete oluşumları yüzünden kalkınamıyor, büyüyemiyor. Daha 2026 yazında bir çete reisinin ölümü üzerine Meksika'yı cehenneme çevirdiler. Brezilya bir süper güç olabilir ama tam bir devlet otoritesi kuramadığından olamıyor. Ülkede birincil ölüm nedene cinayet ve tüm kuzey Amerika-Avrupa'dan daha fazla cinayet işlenen bir ülke. İki yüz milyondan, yani Rusya'dan daha kalabalık bu ülke, Avrupa birliğinin, hatta kıta olarak Avrupa'dan daha büyük, Güney Amerika kıtasının %55!ini, yani yarıdan fazlasını tek başına oluşuruyor. Dünyadaki dana etinin neredeyse %10 civarını tek başına oluşturuyor ama çetelerden başını kaldıramıyor.

İtalya'nınki daha trajik bence. Bu konuya örnek olacak diğer ülkeler sanayileşememiş ve mafya yüzüden sanayileşemiyor.  İtalya ise, sanayileşmiş bir ülke olarak, bir zamanların G7, şimdilerin G20 ülkelerinden biri olarak hem fiilen ikiye bölünmüş durumda, hem geriliyor, hem de güneyinden başlayarak yıkılıyor. İtalya'nın yıllık büyüme oranı %0,5, yani iki yüzde bir;  Japonya'nın 1990-2020 arası kayıp otuz yılı yada halen bitmeyen kayıp on yıllarından daha kötü. Ülke halen dünyanın sekizinci büyük ekonomisi; Rusya'dan daha büyük bir ekonomi ama yıllardır savaşan ve ambargolara maruz kalan Rusya, daha hızlı büyüyor. Sorun mafyanın güneyi yada bazı bölgeleri ele geçirmesi değil, devlet ve ticaret sistemine sızması ve hatta bu sistemlerin kendisi olması. Zaten devasa bir mafya ekonomisi olan İtalya, yabancı mafyaları, özellikle Sırp ve Arnavut mafyalarını da koruyor ve besliyor; minicik Arnavutluk'ta, otomobillerin neredeyse tamamı, İtalya'dan çalıntı. Dünyanın en büyük mafya ülkeleri sıralamasında yıllardır ilk üç hiç değişmiyor; birinci Rusya, ikinci İtalya, üçüncü de Kolombiya.

Sinema-film başta olmak üzere de sanat, suç alemini anlatmakla övmek arasında gidip, geliyor. Filmlerde çok güzel görünen mafya olgusu, toplumsal yaşamda o kadar iyi durmuyor. Sicilya adasına artık daha az tursit uğruyor. Ada, Afrika'dan gelen fön rüzgarları ile İtalya'dan esen soğuk Tramontana ya da Mistral rüzgarlarının kesişmesi sonucu bol yağış alıyor. Akdeniz'in en büyük adası, Akdeniz adalarının en büyük sorunu olan susuzluğu hemen hemen hiç yaşamıyor. Bolca verimli, düz arazileri, ince kumlu plajları olmasına rağmen, mafyayla adı bütünleştiğinden sürekli nüfus kaybediyor. İtalya'da Napoli mafyası Gomora ya da Kalabriya mafyası Ndrangetha daha büyükken, Cosa Nostra'nın ve Sicilyalıların adı çıkmış. Türk sineması da bu çizgiyi sık sık aşmış duruma, Yılmaz Güney filmleri de dahil. Deli Yürek-Kurtlar Vadisi ve sonrasındakiler ise bu sınırı fazlasıyla aştı. En son A.Çatlı denen katilin övülmesi ile okullarda katliamlar arttı. Çatlı'nın en büyük eylemi,  sırf Alparslan Türkeş kendini güvende hissetsin diye, silahsız yedi genci, sırf o dönemim Türkiye İşçi Partisi üyesi diye boğazını kesip, öldürmesi. Ermeni terör örgütü ASALA ise şu an sadece yer altında, daha doğrusu uykuda. Ermenistan'a ve Pqq'ya ayak bağı olmamak için sessizde. Üç-beş baskınlar, cinayetle bitecek bir kurum da değil, bitse bile sırf Lübnan Ermenileri bile yeniden örgüt kurar. Etiyopya'da bile Ermeni okulu var.

Mafyatik filmler, cinayeti normalleştirmenin ötesinde kutsallaştıryor; katilimiz her durumda haklı; yargılanmadığı gibi, zerre vicdan azabı çekmiyor, yaptıklarını sorgulamıyor. Çakır, sırf kumarda hile yapan birini vururken yada Polat, sırf kendisini takip eden silahsız birini vururken iyi; Amerikalılar Polat'ın bombasına karşı kendilerine çocukları yaparken kötü. Dizilerde ara ara kitlesel katliamlar yapılıyor. Bu olgu, bu tür filmlerin kökeninde var. Geçenlerde uyduda unutulmuş bir kanalda,  ucuz bir macera filminin açılışına denk geldim, adını öğrenemediğim gibi, merak da etmedim. Filmin açılışı, karısını arayan süper ajan kahramanımızın, orman içi bir konakta nöbetçileri ve elemanları vurmasıyla ilerliyor. Sonra esas kötü adam ulaşıyor, o da onu bekliyormuş. James Bond filmlerinin klişesi vardır ya:

-Bay bond, ben de sizi bekliyordum, diye. Bu klişeye de gıcığım, madem bekliyordun, o kadar adam niye öldü? Son nesil Türk mafya filminde de esas oğlanımız, kötülerin mekanını basıyor, on kişiyi tek tek öldürüyor, sonra da çekip, gidiyor. Modern piyade mangaları bile dokuz kişi, mafya da eleman bol, o kadar kayıba delirmiyor. Esas oğlan, insan öldürdükçe para ve kadın kazanıyor.

Diğer yandan mafya-derin devlet ilişkileri; bu da aslında sol ve sendikalarla mücadele için illegal yollar kullanmak için yapılmış.Amerika'da sendikalar bu yüzden siyasi mücadele anlamında sıfır. Ülkede iki ay işsiz kalsan evsizsin; ülkenin yüzde biri sokaklardan, yüzde biri hapishanelerde yaşıyor. Gregory Scarpa gibi mafya tetikçileri, muhbirlik karşılığında korunuyor, adamın bizzat tabancasıyla öldürdüğü insan sayısı yüze yakın. Devlet adına yaptığı en iyi iş, Misissipi de ikisi siyahi, biri beyaz, üç insan hakları aktivistiinin cesedini bulmak. FBI ve polis, sorrgulamalarla bulamayınca bu katil, adamalrıyla Misisipi şehrine iniyor, Ku Kulux Klan üyelerini tabanca kabzaları ile döverek konuşturuyor. Örgütün gücü böylece kırılıyor. Buna karşın hapishanelerde Aryan Brotherhood (Beyaz kardeşiliği) isimli devasa bir mafya örgütü kuruluyor. Bu örgüt meşhur Breaking Bad filminde kısmen görünür. Bu örgütün de arkasında bazı FBI ajanları var.

Bu mafyalar Amerika Birleşik Devletlerini uyuştruucuya boğuyor, o kadar ki Amerikan ordusu, standartlarına uygun asker bulmakta zorlanmaya başlıyor. Amerika da yakında İtalya'nın yaşadıklarını yaşayacak gibi.

Mafya, film ve dizilerde havakı dursa da, sonuçta iktisatta güveni sarsıyor, gelişmeyi durduruyor. Sanayi devi, bilim ve teknoloji üreten İtalya, mafya yüzünden tursit ve yatırımcıları kaçırıyor ve fiilen İtalya'yı bölüyor. Diğer devletler de benzer şeyleri bir kaç yıla yaşayabilir; hatta Meksika ve Kolombiya'nın yaşadıklarını da.