16 Kasım 2026 Pazartesi

O.İ-KARUN HAZİNESİ VE DİZİ KRİZİ



Yılmaz Erdoğan, seveninin ve sevmeyenin çok olduğu, ürettiği sanatı güçlü biri. Ben de kendisini sevmeyen biri olarak, müdanezile Organize İşler, Karun Hazinesi dizisini beğendim. Çok beğendiğimi söyleyemem ama absüt bir komediden ne bekliyorsunuz ki, üstelik bir devam filmiyken? Asım Noyan ve Sarı Saruhan karakterleri, bir dahaki film için tutuklanmasın, hapse girmesin diye senaryo zorlanmış. Filmdeki Roman karakterler, Roman gibi konuşmuyor ama onlar gibi giyiniyor ve altın diş yaptırıyor. Sarı Saruhan, bu filmde konuşması hariç daha fazla Sedat Peker olmuş; senaryo da su işkencesi ve yeğeniyim deyip haraç toplayanlara kadar onu Sedat Peker yapmış. Öte yandan Sarı Saruhan'ın bu filmde şive Mardin civarı olmuş. Arada konuşma gelüür, gidüüür gibi Adana sokak ağzına (Adana aksanı diyemeyeceğim) kayıyor. Dizinin son bölümünün, polis baskınından sonrasını izlememenizi tavsiye edeceğim.

Dizinin izlenme oranları da yüksekteyken, sosyal medyada herkes diziyi kötülüyor. Dizideki kam davulu, dikkat etmezseniz fark edilmiyor. Öte yandan torbacılar, fırsat buldumu cami avlusunda bile satış yapar, bu camileri kötülemek mi oluyor? Yılmaz Erdoğan'ın özür dilemek zorunda kalması, ülkemizde Tengricilik denen milliyetçi Deizm'in yükselişini gösteriyor. Bence filmde asıl kızılan nokta, Sarı Saruhan'ın Kurtlar Vadisi Polat'ı gibi vatan-millet mafyası değil, sadece para kazanma derdinde biri olması. Gerçekte mafyalar böyledir. Diğer yandan, hem karakteri bir sonraki filme kadar yaşatmak-hapse koymamak, hem de Peker'in her an iktidar cenahı ile barışma ihtimalinden dolayı, Sarı Saruhan'ı çok kötü bir karakter de yapmamış. Saruhanoğulları, lise tarih derslerinden hatırklayacağınız üzere Manisa'da kurulmuş kısa ömürlü bir beylik. Manisa bölgesinin adı Osmanlı'da uzun süre Saruhanlı olarak kalmış. Ege'de bazı insanların ve erkeklerin adı da Saruhan. Oysa dizide Mardin-Adana karışımı bir Türkçe konuşuyor. Sadat Peker'in kendisi Rizeli ama Karadeniz aksanı ile konuştuğunu duymadık.

Bence sosyal medyada dizi aleyhine dönen olumsuz eleştirilerin asıl sebebi, genç erkek izleyicilerin, Kurtlar Vadisi, hatta onun öncesinde Deli Yürek'den beri izlediği kahraman mafya, derin devlet mafya imajına uyulmaması. Dizide diğer mantıklı yorum da, tarihi eser satacağız diye tuzağa düşen köylüler. Tarlanızda, arazinizde veta mantar toplarken, kır gezisi yaparken falan, tarihi eser bulursanız, polise, müzeye falan haber verin. Yoksa böyle tuzağa düşersiniz, sizi polis de kurtaramaz. Yıllardır suçu öven diziler arasında ilaç gibi dizi bence.

Filmde 1996 yapımı Eşkıya filmine de güzel bir gönderme var.

Şimdi, Karun Hazinesi ile ilgili bu yazdıklarımı, dizi krizi ile ilgili olarak aşağıda yazacaklarımı okuduktan sonra bir daha okuyun.

Aslında dizi krizi belkide on yıldır beklenen bir krizdi. İnsanların bir dakikalık İnstagram videolarına bile tahammül etmeyip, kaydırıp, geçtiği çağda, her hafta iki buçuk saatlik, bol bakışmalı dizileriniz izlenir mi? Youtube, paralı film platformları ve korsan film siteleri (filmcehennemi) yoksa, Urfa TV'f-de fi tarihinde kalmış kovboy filmi (Urfa, kovboy, ne alaka değil mi?) veya başka bir kanalda balina belgeseli falan izler. Burada sorulması gereken soru, neden şimdi? Ne oldu da Türk halkı, birdenbire böyle bir aydınlanma yaşadı da dizi reytingleri istatisliği, çocuk kaydırağı gibi düştü? Benim bazı tespitlerim var, ister katılırsınız, ister katılmazsınız.

1)Maraş okul katliamı: Mayıs 2026 okul katliamları,  insanlar bu katliamlar, özellikle Maraş okul katliamı, toplumda izlediği şiddetin görmesini sağlayan bir tiksinme anı oldu. J.P.Sarte'ın Bulantı romanında roman kahramanı, sıradan zannetiği hayatındaki insanların ahlaksızlıklarını fark ederek, diğer insanlardak tiksinmeye başlar. Maraş'daki olaydan sonra hem iktidar, hem de halk (mafya dizileri ani bir reyting düşüşü yaşadı), mafya dizilerinden tiksinmeye ve izlememeye başladı. Şiddet sadece mafya dizilerinde de yoktu. Diğer aşk-meşk dizilerinde de, özellikle kadınlara karşı orantısız bir şiddet var. Dizlerdeİstanbul'da, her türlü özgürlük ve lükse büyüyen kadınlar, gittikleri taşra şehrinde, her türlü aile içi şiddeti yaşıyor ve esmer yakışıklının aşkı uğruna hepsine katlanıyor. Daha da bir sürü şiddet ve kabalığı normalleştirme çabasında olan uyduruk senaryolar, aniden tiksinti yarattı.

2)Tele1 ve Halk TV'nin kapatılması; İstediği kanallardan haber alamayan muhalif kesim, istemediği kesimden dizi izlemeyi de bıraktı. Muhalif kesimin boykotları, işletmeler için ciddi bir tehdittir. Muhalifler yada solcular, ciddi bir kültür ürünü tüketicisidir aynı zamanda. Bir kaç yıl önce, Kızılay'ın bağış kanları sattığı ortaya çıkmış, muhalifler tepki verince kan bağışları yarı yarıya azalmıştı. Bundan sonra Kızılay, kan bağış noktlarını çoğalttı, köşe başlarına, metro istasyonlarına kan bağış noktaları koydu. Paketinin üzerine Türk buğdayı yerine Türkiye buğdayı yazan marka, öyle bir boykot yedi ki, paketteki adı düzeltmek zorunda kaldı.

3)Fon Vurgunu: Bu vurgunsa parasını kaybedenlerin tamaına yakını iktidar yanlısıydı; diğerleri de iktidar yanlısı yakınklarının tavsiyesi ile fon alan insanlardı. İktidar partisi ilk defa böylesi bir iç kavga yaşıyor. Sadece yarım milyon fonzede değil, onlardan para bekleyen, onlarla alış veriş eden milyonlar da mağdur. Ana paranın bile tamamı verilmeyecek, verilse bile bu kriz çözülmez. İlk defa Aqp'lilerin birebir ceplerinden para alındı, muhaliflere birincil elden dokunmadı. Devletin parası çalınırken, kendilerine de pay çıkacak sanan kitle, bu sefer özellikle kendi yoksullaşmasını izledi. Muhaliflerin çoğunun fonda parası yoktu. İktidar yanlısı kitledeki küskünlük, reytinglere de yansıdı.

Suriye savaşında, son üç yılında, Beşar Esat savaşı kazanmış gibiydi, son üç ayında herşeyi kaybetti. O zamnlar bu blogda şöyle yazmıştım; Esat bu savaşı kazansa bile bir kaç yıla tekrar büyük bir isyan çıkacak. İktidar partisi ve bloğu da, Fon krizini aşsa bile, açgözlüler yüzünden daha büyük bir kriz yaşayacak. Bu fon krizinden daha büyük kriz olur mu diyeceksiniz, muhalifler olarak 17-25 Aralık 2013'den beri daha büyük kriz olabilir mi diyoruz ve oluyor. Karun Hazinesi dizisinde, Romanları en yaşlısı  olan ama nedense Diyarbakır aksanı ile konuşan Menderes Samancılar; asıl lanet sizin haram para kazanma hırsınız diyordu.

4)Siyasi düzenin ideolojik sıkışması; Zorba iktidarlar, sanatı sınırlarlar. Bunu en iyi Rusya ve Sovyetler Birliği için görürüz. Rus edebiyatı 19.yy'ın ikinci yarısında altın çağını yaşıyordu. Sovyetlerin ilk yıllarında da İlya Ehrenburg,Mihail Bulgakov gibi dehalar yetişti. Sonraki yıllardaki önemli Rus yazarları, Bıris Pasternak gibi sürgün Ruslar yada Soljenitsin gibi muhaliflerden çıktı. Rus edebiyatının gerileyişi, sinamanın sanayi olmaya başladığı döneme denk geldi. Bir Sovyet sineması olduysa bile, Sovyet-Rus sineması olmadı. Sovyet filimleri, sıkıcı sanat filmleri oldu, Amerikan filmleri gibi eğlenceli, kitleleri heyecanlandıran filmler pşamadı. Türk dizileri de 2013'den beri benzer cendere içine girmeye başladı. Belli konulara iktidarın tavrından dolayı dokunulamadı, belli konularda da Atatürkçü- Solcu kesimi kızdırmamak adına dokunulamıyor. Maraş okul saldırısıyla beraber, mafya konuları da işlenemiyor. Sigaralar, alkollerde hem görüntü buzlanıyor, hem de adları anılmıyor. İki senedir de rakam telafuz edilmiyor, kameralara gösterilmiyor. Senatsitlerin de eli kolu bağlı; oysa sosyal medya fenomenleri, pek çoğu da yurt dışından, iktidarı acımasızca eleştiriyor. Tamamen yapay senaryolu diziler, günlük hayattan bile uzak, birbirinin kopyası zırva senaryolarla seyirciyi televizyon önünde tutmaya çalışıyor. Bir kere stajyer kız-patron aşkı dizisi tuttu, sonra aynı senaryolu belki de otuz-kırk ayrı dizi çekildi. Asmalı Konak'ın kopyaları giderek daha da kötüleşiyor. İstanbul'da, özgülük ve bolluk içinde büyümüş kadın; gelin gittiği taşra şehrindeki konakta envai çeşit zorbalığa katlanıyor; esmer, yakışıklı oğlana aşık olduğu için. Fas'tan, Suriye'den, Endonezya'dan, Özbekistan'dan ve daha nice erkek egemen ülkelerden gelen gelinler bile el üstünde tutuluyor ki, aman küsmesin, memleketine geri dönmesin diye.

İktidarın ideolojik sıkışmasının diğer bir yönü de kadro daralmasıdır. İktidar yanlısı olmayan sanatçılara rol verilmemesi, dizilerin aynı kadrolarca oynanmasına ve yeni yeteneklerin de torplilli, yeteneksiz kişilerin, reytinglerin düşmesine neden olmasına sebep vermektedir.

İktidar, bu dizi krizini çözmek zorunda. İktidarın en büyük propaganda makineleri televizyon kanalları. Dizi kanallarının reytin düşüşü (TRT1, ATV,SHOW, KANAL D, NOW), diğer propaganda kanallarının (A Haber,CNN  TÜRK, NTV Beyaz tv sevaire) diğer kanalların da reytinglerinde düşmeye sebep olacaktır. Olay sadece televizyon izleyicisinin internete kaçışı değildir; merkez medyanın reytinginin de küçük televizyon kanallarına kaçması ve etkisini kaybetmesidir. Televizyon, diziler ve haber programları, Türkiye'de iktidarın, halkı yönetmesinin en etkili araçlarıdır. İktidarın gücü, algı gücüdür. Napolyon, iki yüz yıldan daha uzun bir zaman önce, gazeteleri kontrol etmezsem, altı ay iktidarda kalamam demişti.

12 Kasım 2026 Perşembe

ŞAHBABA YALANLARI VE SON OSMANLILAR



Bugün 1998'den bu yana yayımda olan bir kitaptan ve saltanatın kaldırılmasından sonra Osmanlı ailesinden bahsedeceğim. Şahbaba adlı bu kitap, tam bir propaganda kitabı amacı da saltanat ailesinin kalıntılarının bazı Osmanlı mülklerini devralması. Önce kitabı ve yalanlarını yazayım.

İlk yalan Midhat Paşa ile ilgili; Midhat Paşa'nın Ali Osman oluyor da Ali Midhat neden olmasın dediğine dair duyumlar varmış, kendisi kaynak da belirtmiyor. Duyumlar almış, 2026 Ekrem İmamoğlu davası, gizli tanık beyanı gibi tarih yazımı. Tarihç, bile olmayan gazetecimiz, kendisinin doğumundan yetmiş bir yıl önce ölmüş kişi ile ilgili duyumlar almış. Bunu da Abdülhamit'in zorbalıklarının bahanesi yapıyor. Abdülhamit, dinci dediğimiz güruhun, Atatürk'ten sonraen nefret ettiği tarihsel kişiliktir. Kendisinin Tuna (Kuzey Bulgaristan) valisiyken kurduğu Memleket Sandıkları, bugün Ziraat Bankasıdır ve bu banka Türkiye'nin en çok şubesi olan bankasıdır. Tuna, Bağdat, Aydın ve Suriye valiliklerinde bulunmuş, ilk Türk anaysası olan Kanuni  Esasi'yi hazırlayan kurulun başkanlığını yapmıştır. Valiliklerinde yaptığı reformlar efsane olduğu gibi, ikinci Sadrazamlığında, Padişahın ve dönemin İngiliz elçilerinin uyarılarına karşı, Ruslarla savaşa hevesli olması ve savaş sırasındaki yanlış kararlarının suçları da vardır. Lakin saltanat sülalesi kuracağını, hele de böyle açıkça söylediğini iddia etmek için, dönemin bir değil, bir çok tanığının şahitliğini, açık kaynaklarca göstermek gerekir. Bu kitap, zaten akademik bir eser değil, ciddi bir araştırma kitabı da değil, kendisini öyle gösterme çabasında.

Osmanlı'nın son padişajı Vahdettin hakkında piyasadaki ilk kitap ama önsözünden öğrendiğime göre tek değilmiş. Çok daha eskiden Necip Fazıl Kısakürek yazmış, daha uzn ve afilli bir adla. Şimdi neden piyasada yok, tamin edin, evet, Atatürk'e karşı suçlar kanunu. Bu kanunu Bardakçı'da çiğniyor, Atatürk'e açıkça iftira atıyor. Atatürk'ün Yıldıırm Orduları Grup Komutanlığına vekalet ettiğinde, Toroslara kadar çekildiğini iddia ediyor. Oysa Atatürk, Yıldırım Orduları Grup Komutanıyken, İngilizleri, Halep'in güneyinde yenerek durdurmuş, Modoros Ateşkesine rağmen ordunun silahlarını teslim etmeyip, yerel halka dağıtmıştı. Bardakçı burada sözde başkasını konuşturuyor ama doğrusunu da yazmıyor. Yıldırım Orduları Grubundaki bu son başarısı sayesinde Atatürk, Samsuna gitme hazırlıkları için eski subay arkadaşlarını etrafında toplayabilmişti. Çanakkale ve Muş-Bitlis'İn kurtarılmasına rağmen, Yıldırım Ordularında böyle bir başarısı olmasaydı, tekrar eski subayları etrafında toplayamazdı.

Üçüncü büyük yalanı da son padişahın, son evliliği ile ilgili. Vahdettin'in 17-18 yaşlarında olan Nevzat hanımla, yurt dışına çıkmadan az evvel, sadece nikahla evlendiğini yazıyor. Bu evlilik, Sakarya savaşı sürerken, üç gün üç gece süren görkemli bir düğünle başladı. Yüz binlerce Türk ve Yunan erkeği, Eskişehir ile Ankara arasında birbirini boğazlarken, tüm Kastamonu ve Çankırı, İnebolu ile Yahşihan arasında cephane taşırken; İstanbul'da Karakol cemiyetin depolardan, İngiliz subaylarının gözü önünde malzeme çalıp, Karadeniz'e gitmek üzere taka denen küçük gemilere doldururken, gazeteler günde bir kaç defa basılırken, sarayın derdi görkemli bir düğündü. Bu düğün, İstanbul hakında sınıfsal bir bölünmeye de sebep oldu. İstanbul'un saraya bağlı paşazade denen sosyatesi, İngilizler başta olmak üzere işgal kuvvetlerinin subayları ile fazlası ile samimi oldu, hatta basbayağı işbirlikçilikten öte gitti. Pek çok paşazade karısı- kızı bu ecnebi subayları yatağına aldı, hem de çoğu kez kocalarının ve babalarının hoş görüsüyle. Savaş bittikten ve Ankara'nın zaferinden sonra padişah ve çevresindekilerin yurt dışına çıkmasında esas sebep, İstanbul halkının öfkesiydi. Atatürk'ün zafesinden sonra pek çok paşazade yurt dışına kaçtı veya kaçabilmek için padişahtan para dilenmeye başladı. Sakallı Nurettin Paşa'nın gazeteci ve politikacı Ali Kemal'i linç ettirmesi de paniği arttırdı. Sarayın süslü püslü ünüformalı korumaları bile sarayı terk etmiş, Kuvvacılıra katılmıştı. İşgal kuvvetleri de şehri işgal ettikten sonra, padişahın kaçmaktan başka yolu kalmamıştı.

(Bu arada, Ankara hükumeti, Anadolu isyanlarını bastırırken son derece acımasız olurken, İstanbullu hainlere karşı çok fazla hoşgörülü olmuştur. Zaten çoğu 150'likler denen kısmı sürgün edilmiş, onların da çoğu önce işbirlikçi-casus olmuş, sonra da afla geri dönmüştür. Oysa aynı acımasızlık onlara karşı da gösterilmeli, işgal subaylarını koynuna alan kadınlar, Fransızların ve Hollandalıların Nazilerle yatan kadınlara yaptığını yapmalıydılar. Şahsi fikrim bu.)

Bardakçı, padişahın kaçışının Ankara hükumetini rahatlattığını yazıyor ki gerçekten de öyle olmuştur. Rusya'da Romanov ailesi önce Menşevikler, sonra Bolşeviklerce şehir şehir gezdirilmiş, en son 16-17 Temmuz 1918 gecesi Yekaterinburg'da, şehrin Menşeviklerce ele geçirilme ihtimali ortaya çıkınca katledilmişlerdir. Katledilenler arasında çocuklarda vardır ve Bolşevikler, katliamın yükünü uzun süre üzerlerinde taşımışlardır. Mezarlar, Komünizmin çökmesine kadar kamuoyuna açıklanmamış, bunun sonucu özellikle en küçük kızı Anastasia olduğunu, katliamdan sağ çıktığını iddia eden bir sürü (Google Aİ'ye göre ondan fazla) sahta Anastas,a çıkıp, Romanovlar'ın Rusya dışındaki malllarını ve mülklerini istemiştir. Cenazeler bulunup, DNA testleri yapılınca, gerçekler ortaya çıkmıştır. Osmanlılar ise, Vahdettin'in kaçışıyla yurt dışına göçe mecbur olmuş, Ankara hükumetini böylesi bir ahlaki yükten kurtarmışlardır.

Bardakçı, Atatürk'ün, Vahdettin daha veliahtken ona yaverlik ettiği Almanya gezisinden de bahsediyor. Gezide genç general Mustafa Kemal'in veliahtla böyle sert konuşamayacağını, bunları aktaran Falih Rıfkı Atay'ın uydurması olduğunu iddia ediyor. Ben Falih Rıfkı Atay'ın şahitliğine her zaman güvenirim. Ağbisi Mehmet Reşat'ın otoritesinin olmadığını kendisi yazıyor, dolayısı ile padişahın otoritesi yokken, veliahdı kim umursar?

Sonra son padişahın sürgünü başlıyor. Sabah bir İngiliz askeri ambulansı ile Malaya zırhlısına biniyor. İlk durak Malta adasındaki İngiliz üssü. Orada bir lojmanda kalıyor bir süre ve San Remo'ya gidiyor. İlk yerleştiği yer, Villa Nobel; bildiğimiz Alfred Nobel'in evi. İnterneten araştırdığıma göre üç katlı, iki yatak odalı, iki banyolu ve giriş katında büyükçe bir balo salonu olan bir yer. Alfred Nobel, son nefesini orada vermiş, oraya evim demiş. Bardakçı hem bu evin, hem de Vahdettin ve ailesinin daha sonra taşınacağı Villa Manolia'nın bahçesinde bir müştemilat olduğundan bahsediyor. Aristokrat saraylarının bahçelerinde böyle müştemilat denen yapılar oluyor. Bunlar kah hizmetkarların lojmanı oluyor, kah evin içinde ağırlanması istenmeyen ama otele de gönderilemeyen kişilerin misafirhanesi oluyor. Bu ev, saltanat ailesinin daha sonra taşınacağı Villa Manolia'dan daha pahalı olduğunu söyleyip, taşınmanın asıl sebebini buna bağlıyor; bence büyüklük daha etkin. Villa Manolia, kırk odalı, 15 dönüm araziye yayılmış (Uğur Dündar-Sözcü gaztesi). Bardakçı ve deiğer tarihçiler, başta tek başına kaçtığını yazıyorsa da Uğur Dündar beş eşi, müzik hocası, başmabeyncisi ve iki sekreteriyle gittiğini yazıyor. Ben bunların sonradan gedilklerini düşünüyorum zira o günlerde saray gözetim altındaydı, Vahdettin'in kendisi bie başyaverine haber vermeden ambulansa binmişti.

Bu iki köşkte Vahdettin boş durmuyor, iş de görmüyor. Bir ara Hicaz gezisi yapıyor, Hicaz emirnin misafiri oluyor, Umre yapıyor. En büyük hobisi bestecilik, sürgün yıllardında bol bol beste yapıyor. San Remo'ya mini bir saray yapıyor. İtalya kralı dahil pek çok önemli kişiyi ağırlıyor. Hatta tahtta iken, İranlıların Şiiliğini bahane ederek kız vermediği Kaçar hanedanlığı ile samimi oluyor. Onları deviren Pehleviler, yetmiş yıl daha şahlık yapacak. Saraydan beslenmeye alışmış damatlar, paşa ünvanı almış yada almamış saray dalkavukları gelip, gidiyor. Bazıları kendisine teşkilatçı deyip, iktidara tekrar gelmesi için çabalayacağını falan söylüyor. Hatta bir tanesi, saltanat ve halifelik yanlısı gazete yayımlayacağını söyleyip, para alıyor, ama sabık padişahın eline basılı bir kağıt parçası bile vermiyor. Bu arada Ankara rejimi iktidarını sağlamlaştırıyor, bazı saltanat-halifelik yanlısı kumpasları bastırıyor; hatta halifelik yanlısı bir Rum, Ankara'da idam ediliyor. Konya'da Distolcular davası ve idamı oluyor. Distol yada Disitol, o zamanlar koyunlarda karaciğer kelebeğine karşı kullanılan, Macar patentli bir ilaç. Bir kaç kişi bu ilacı satma bahanesi ile Saltanat yanlığı propaganda ve isyan hazırlığı iddiası ile idam ediliyor. San Remo'daki pek çok kişi, para ve vatana dönüş için Ankara'nın casusluğunu yapıyor.

En nihayetinde ölüyor ve meşhur tabutunun haczedilmesi vakası; Bardakçı çok araştırmasına rağmen belge bulamıyor ama emin çükü tüm hanedan mesuğları bunu konuşuyor. Oysa o yıllarda İtalya'da yeni iktidar olan Mussolini ve Faşistler, devlet arşivlerinde ve belgelerdeki titizlikleriyle bilinirler. Benzer bir efsane de 1944 Irkçılık-Turancılık sanıklarının, Sansaryan Han'da bulunan tabutluk hücrelerde yatmalarıdır. Fatih Altaylı'nın programına çıkan, Reha Oğuz Türkan, bu yapıların daha sonra yıkıldığını iddia etmişti. Sansaryan Han, uzun süre İstanbul Emniyet Müdürlüğü tarafından kullanılan, pek çok kişinin bir dönem kaldığı ünlü bir işkence merkezidir. Türlü çeşit işkenceler olmuştur ama tabutluklardan bahseden sadece 1944 Irkçılık-Turancılık davası sanıklarıdır. Bina bugün terk edilmiş haldedir ve böylesi tabutluk hücrelerden iz yoktur. Ben bu olayın Irkçılık Turancılık davası sanıklarının kendilerini yüceltmek için uydurdukları dedikodular olduğuna inanmaya başladım, bu programı izledikten sonra. Vahdettin'in tabutunun sahiden haczedildiğinden de şüpheliyim bundan sonra. Sağcılara sorsanız dedikodu büyük günahtır. Oysa pek çok şey için tek doğruluk ölçütü dedikodu, daha doğrusu herkes böyle diyprdur. (İ.B.B iddanamesi gibi değil mi?)

Vahdettin'in gömülmesi de başka bir sorun oluyor çünkü son Osmanlı padişahının Hristiyan bir ülkeye gömülmesini istemiyorlar. Bir ay boyunca yer arıyorlar, daha doğrusu diplomatik yollardan mezar yeri dileniyorlar, hanedanlık mensupları. En sonunda Fransa razı oluyor ve Şam'a Kanuni'nin, Mimar Sinan'a  yaptırdığı caminin bahçesine gömüyorlar. Fransızlar sessizce gömmek istiyor ama bir kaç tarikat şeyhi cenazeyi gösteriye çeviriyor. Sonraki yıllar aynı yere başka hanedan üyeleri de gömülüyor, bahçe mini bir Osmanlı türbesi oluyor, Suriye devletinin bakımına giriyor. (Suriye iç savaşında camiye ne olduğu meçhul)

Vahdettin'in ölümünden sonra aile, tekrar tahta çıkma umudunu tamamen kaybediyor. Bu sefer bazı kamu mallarına göz dikiyor. Yıllarca Osmanlı devletinin saltanat sürdüğü ülkerede, özellikle Musul-Kerkük ve Filistin kasaba mahkemelerinde davalar açıyorlar. Bardakçı bu konuyu seksenler ve doksanlar boyunca, Hürriyet Gaztesinde köşesine taşısa da, kitaba almıyor. Sadece Vahdettin'in ölümünden sonra ailenin bu konuda toplandığını yazıyor. İslam ülkeleri de, İngiliz ve Fransız egemenliğinde-himayesinde olduklarına bakmayıp, Halifelik peşine düşüyor. Mısır Hidivi ve Hicaz Emiri başı çekiyor, oysa her ikisi de İngiliz egemenliğinde ve zaten İngilizler, Hicaz Emirinin devletini yıkıp, Suudi Arabistan'a bağlıyor.

Osmanlı ailesi de seksenler ve doksanlar boyunca Atatürk ve devrimleri aleyhine konuşmazken, Akp yönetimin oturması ve sosyal medyadan kendilerine sultanım diye seslenenlerden cesaret alıyor ve Cumhuriyet-Atatürk aleyhine konuşmaya başlıyor. Nilhan Osmanoğlu ve Mehmet Orhan Osmanoğlu bu kampanyanın başını çekiyor. Bu kampanyaları bir kaç yıl sürüyor. Derken Nilhan hanım baltayı taşa vuruyor. Tarihi bir yalıdaki bir sergide sergilene bazı eserleri müstehcen bulup, yaygarayı basıyor. Serginin ardında Koç holding var. Bir kaç ay, yaygaraya iktidar yanlısı medyadan da bazı destekler geliyor. Sonra medya aniden sessizleşiyor. Nilhan hanım parfümeri dükkanını kapatıyor. Hanedana son darbeyi erkek sevgilisi ile Kaliforniya'da evlenen Sina Osmanoğlu vuruyor.

Kitapta resimler de çok ilginç. Osmanlı ailesi kadınlarının ilaç için türbanlı, türbanı bırak eşarplı fotoğrafı yok. Ayrıca son dönem Osmanlı kadınları, zannedildiği gibi zorla evlendirilmemiş. Sultan hanımların aşk ilişkileri de bayağı karışık. Ciddi bir araştırmacının bunu ayrıntılı olarak kitap haline getirmesi gerek.

Kitabın tuhaf adına gelince. Son padişaha torunları öyle dermiş. Amaç onun hainliğini ve zavallılığını unutturmak.

8 Kasım 2026 Pazar

YARIŞMA YANILGISI



2001 yılında askerden döndükten sonra Formula 1 yarışlarına merak salmıştım. İnternetim ve uydu antenim yoktu ve karasalda yayın yapan televizyon kanalı, en azından benim için NTV'yi ve bu kanal yarışmaları canlı yayınlıyordu. F1 Racing dergisini de her ay alıyordum. Sonra 2003 yada 2004'dü, tam net hatırlamıyorum, Grand Prix denen yarışlarıdan birinde, büyük takımların arabalarının çoğu yarış dışı kaldı. Bu pistin yapısı, diğer pistlerden farklıydı. F1 pistleri genelde bol virajlıdır. Çoğu kez iki yüz metreden sonra viraj gelir. Bu pist ise bir kilometreden uzun üç uzun düzlük ve virajlı bir bölümden oluşuyordu. O yılki yarışta büyük markaların arabaları stop etti, yandı ve küçük markalar podyum gördü. Hemen ardında  da o pisti, klasik F1 pistine çevirdiler, çünkü bu yarışma büyük markalar içindi. Eğer onlar kaybetmeye başlarsa, kurallar değişiyordu. Büyük markaların (F1'de takımlara marka deniliyordu) çok fazla imkan sahibi olması yetmiyordu, kurallar onlara göre yazılmalı, onlar kaybedecekse (yıl boyunca yapılan on beş on altı yarıştan biri de olsa) kurallar değişmeliydi.

Bunu son yıllarda pek çok uluslar arası yarışmada görmüyor muyuz? Olimpiyatlarda güreş ve halter başta olmak üzere pek çok spor kaldırıldı çünkü bu alanlarda batılı beyazlar çok fazla madalya kazanamıyor. Judo maçları ise çok komik, liseli oğlanların, birbirlerinin yakalarından tutup, sözünü geri al deyip, durdukları kavgalara benziyor. Nerede bir zamanlar sporcuların birbirlerini yerden yere çaldığı judo müsabaklaarı? Soğuk Savaş yılları boyunca Holivud, özellikle Doğu Alman sporcuların ilaçlarını diline doladı; sadece Amerikalı yüzücülerin giydiği köpekbalığı derisi mayolara ses çıkaran yok. Başka bir ülkenin icadı olsa, derhal yasaklanırdı. Olimipiyatların yapılacağı şehirler için görkemli sunumlar da yapılmıyor artık, uluslar arası olimpiyat komitesi sessizce karar veriyor. Pek çok Avrupa şehri de olimpiyatları istemiyor, olimpiyatlar masrafını kurtarmıyor.

Batılı ülkelerin bu organizasyonları hakları ile yapıp, yapmadıkları da bir tartışma konusu. Son Dünta Futbol Turnıvasında A.B.D, İranlı futbolculara resmen eziyet etti(üst aramaları, saçma sapan sorgulamalar vesaire). Düşünüyorum da o turnuva Türkiye'de olsa, hem devlet, hem de ulus olarak en gergin olduğumuz Ermenista  turnuvaya katılsa, en üst düzey diplomatik nezaket kuralları uygulanır, tüm elemanlara aman cevap vermeyin, bize söyleyin falan denirdi.

Yarışma yanılgısı sadece takımlar, sporcular, ülkeler için geçerli değildir, hayatta da geçerlidir. Hayat yarışında pek çok kişi hem önde başlar, hem de kurallar onlar için tekrar değişir. Sizin geçmek için eşiğinde süründüğünüz, sınavlara girdiğiniz kapılardan onlara davet gelir, kırmızı dipli mumlarla. Size randevu vermeyenlerin kırmızı dipli mumları var, birilerine giden. Yüksek lisans ve doktora yapma isteğimi öldüren bir doktora öğrencisi oldu. Beden eğitimi öğretmeniydi, şimdilerde lisans bölümü kapatılan ODTÜ Beden Eğitimi Mezunuydu, Hacettepe'de Ölçme ve Değerlendirme'den doktora yapıyordu ve galibe yüksek lisansı da orada yapmıştı. Beden eğitimi öğretmeniydi ve müdürü de kafalayıp, okula, daha doğrusu ilçeye haftada iki gün geliyordu. Ona da her ayın ilk pazartesi günü, il milli eğitimde, A.B projeleri ile ilgili toplantıya katıldığından gelmiyordu. Kendisi ve arkadaşlarının Ankara'da bir derneği vardı ve ha bire halk arasına hepsine birden Erasmus denen değişim-yenilik projeleri yapıp, para alıyordu. Derken okulumuzda müdür değişti, her ay yapıaln o toplantılara gitme zorunluluğu yoktu ve iptal edildi. Beden eğitimi derslerinin yanında, sağlık bilgisi dersini de almak zorunda kaldı. O zamanlar henüz eokul yoktu (yirmi yıl kadar öncesi, şimdi 2026'dayız. Bu yazıyı daha sonra okuyacaklar için) Birinci dönemin notları verilecek, beyfendi sadece bir sınav yapmış, bir sınav yeterli demiş. Hacettepe'de eğitimde ölçme ve değerlenirme doktorası yapan adam, hadi bunu okulda öğrenmedi, KPSS çalışırkende mi öğrenmedi? Bu arkadaş muhtemelen çok iyi bir lise mezunuydu ve yükseklisans, doktora sınavlarında hiç sıkıştırılmadı. O zamanlar yetenek sınavı ile alınan ODTÜ Beden Eğitimi bölümüne girişi de benzer oldu muhtemelen.

Bir araa sosyal medya, özellikle Youtube, TEDX videolarıyla doluydu, bir sürü burjuva çocuğu, başarı hikayesini anlatıyordu. Ben de bu blogumda suçluluk duygusu-başarı hikayeleri diye yazı yazmıştım. O yazımdan bu yana aniden yok oldular. İnsanlar artık zaten varlıklı, zaten torpilli kişilerin övünmelerinden bıktı. Fen lisesindeyken akıllı tahtadan ben de izletiyordum. Pişman da olmadım, oradaki pek çok öğrenci için ihtiyaçtı. Devlet okulu bile olsa bir okulun öğrenci dilimi aldığı yüzdelik dilimi artıkça, ailelerin geliri artar. İyi bir okulu kazanmak, özek ders kadar, iyi bir ev ortamı ve iyi rol modeller ister. Diğer yandan iyi referanslar, performans ödevleri de, ailenizle ilgilidir. Diğer yandan zenginlere torpil yapılırken, size torpil yapıldı denmze, hakkınız korundu denir. Bu yüzden rahat rahat TEDX'e çıkıp, başarılarını anlatırlar. İlk atandığım yerde, hem anadan, hem babadan üst düzey bürokrat çocuğu ev arkadaşım vardı. O zorla ilçe yapılmış köye (Isparta, Yenişarbademli) atanmış olmasını büyük bir haksızlık olarak görüyordu. Anne ile babası da bir ara ilçeye geldi, lojmanda bizimle kaldı. O da her gelişinde Isparta il milli eğitimden oda oda dolaşıyordu, oğlunu oradan çıkarmak için. Oğlu ilk oraya atandığını, il milli eğitim müdürünün odasında öğrenmiş, torpil yapmadığı için müdüre bağırmış (adamın anlatısı bu yönde). Derken aylar süren uğraşıları sonuç veriyor, oğulları geçici görevlendirme ile merkeze geliyor, ilçeye yeni beden eğitimi öğretmeni atanıyor. Kendisinin üniversiteyi okuması da torpil işi. O zamanlar üç yıllık liseyi, altı yılda bitirmiş, iki yada üç ayrı lisede. Lise biri üç yılda bitiriyor, sınıfta kalınca, başka liseye geçiyor, aynı lisede aynı sınıfta iki yıl üst üste kalınca eğitim öğretim hayatı bitiyormuş (o zamanlar zorunlu eğitim daha beş yıl). Lise iki iki yıl, lise üç bir yıl derken, lise bitiyor. Kendisinin futbolcu lisansı var ve vücut geliştirmeci: hem annesi, hem babası Antalya il spor müdürlüğünde şube müdürü, yani bürokrat, Antalya'da beden eğitimi okuyor. O zamanlar KPSS yok, hemen de atanıyor, benden altı ay önce atanmış. Dersten de çok anlamadığı için bol bol dini sohbet başlatıyor. Orada zaten problemli biri olan okul müdürü ile kavga ediyor, orada bazı arkadaşları da kendi safına katıyor, sonra birden babasının torpiliyle merkeze gidiyor.

Bu yarışma yanılgısı, sanatta da var. Ben uzun yıllar yazar olmaya heves ettim, hatta kendi paramla bir roman bile yayımlattım. Hemen her edebiyat yarışmasına eserlerimi gönderdim. Sonra bir yıl Altın Kitaplar yayınevinin yarışmasına katıldım. On dört jüri için on dört sunu dosyası hazırladım. Kargo ile gönderdim. Yarışmadan her hangi bir ödül, mansiyon alamayınca, iadesini istedim (öyle bir hak vardı). Biraz sorunlu olmakla beraber (sevk ırsaliyesi neden yok diye vergi cezası kesmişler falan) geldi idade kolim. Sonuç, hayal kırıklığıydı, dosyaları okumak bir yana, koliyi hiç açmamışlardı. Bu edebiyat heveslerimin sonu oldu. Yıllar sonra sendikamın Kırıkkale şubesi bir öykü yarışması yaptı. O zamanlar Kırıkkale'de değildim ve gene katılıp, iade istedim, sonuç aynıydı. Ha bir de dergiler var. Yıllar önce, bu edebiyat dergileri ile uğraşan bir arkadaşa (üniversiteden sınıf arkadaşımdı) göndermiş, şiirlerim günümüz şiir karşılamıyor diye red yemiştim.

Lafı çok uzattım, sonuçta yarışmada kazanmanız sadece yeteneğinizle ilgili değil, çevrenizin kimler olduğu ile de ilgili ve her yenilgiden sonra bunu adım adım öğreniyorsunuz. Bunu gerçekten öğrenmek için bir ömür gerekiyor. Ben elli iki yaşımda  bunu öğrendim ve emekli oldum. Kendimi de konfor insanı ilan ettim. Çok parasız kalmadıkça yada çok kolay bir iş bulmadıkça çalışmayı, yeniden lisans okumayı veya yüsek lisans, dotkora yapmayı falan da düşünmüyorum. Ben yenildim ve pes ettim. Pes etmek de bir erdemdir (namus-vatan millet olmadıkça.) Belki içime ani bir ilham gelir yada red edemeyeceğim bir fırsat çıkar karşıma, harekete geçerim. Bundan sonra dağa tırmanda, mağara araştırma, zor sporlar yapma, Ermenistan'dı, Afganistan'dı zor ülkeleri gezme gibi işler de geçti benden. Benden daha zeki, eğitimli yetenekli, genç ve üzerine de bir şeyler yapsın diye önüne fırsatlar sunulan, desteklenen insanlar var, onlar yaptın.

Son olarak, son fon vurgunu da, borsa ve benzeri platformlarda becerinizle para kazanamayacağınızın bir kanıtıdır. Bunu da bir kenara yazayım.

5 Kasım 2026 Perşembe

ÇOK İMANLI HIRSIZ BUNLAR- OZAN,ERHAN ÇERKEZOĞLU




 Çok İmanlı Hırsız Bunlar..!


Giyerler cemaat postu
Yaşayamaz kârsız bunlar.
Paradır bunların dostu
Kapitalist arsız bunlar.

Takkeye sokar kafayı
Villada sürer sefayı
Para doldurur küfeyi
Kantarı ayarsız bunlar.

Dine siyaset katarlar
Kandırıp halka satarlar
Bismillah derler yutarlar
Dönerler zararsız bunlar.

Göz diker paralı kula
Kandırır sokar okula
Bir sağa kayar bir sola
Gezemez riyasız bunlar

Êle vermez böcüğünü
Alır zengin cücüğünü
Almaz fakir çocuğunu
Okutmaz parasız bunlar.

İhale mihale derken
Bir olurlar vurgun varken
Besmele çeker çalarken
Çok imanlı(!) hırsız bunlar.

Ranttır bunların dünyası
Oynanır oyunun hası
Kurdular din burjuvası
Yaşar fukarasız bunlar.

Rüşvet verip doyururlar
Torpil caiz buyururlar
Bol bol adam kayırırlar
Sanmayın hünersiz bunlar.

Ozan Erhan ÇERKEZOĞLU

3 Kasım 2026 Salı

NZİZMİN RUSLARI YAHUDİLERİ GÜÇLENDİRMESİ

 


Öğretmenlik hayatım boyunca öğrencilerimin Nazi ve Htler sevgisi hep canımı sıktı. Bu nefretlerinin temel sebebi, Rus ve Yahudi nefretleriydi. Oysa Yahudileri ve Rusları bu kadar güçlendirenler de Nzilerdi. Onlar olmasa İsrail devleti kurulamaz, Sovyetler Birliği, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin beş daimi üyesinden birisi olamazdı.

En başta Yahudileri ele alalım, Rönesans'ın bir özelliği de Yahudi düşmanlığıydı. İşin doğrusu Yahudi düşmanlığının kökleri Roma imparatorluğundaki büyük Yahudi isyanlarıdır. Romalılar, ÖnAsya, Levant yada Orta Doğu denen bölgedeki dinsel adanmışlıkla tanıştı ve dehşete düştü. Ölümden, işkenceden korkmayan ve savaşan insanlardı bunlar. Sadece Filistin bölgesdinden değil, Mısır, Kıbrıs, Girit gibi şehirlerdeki Yahudiler de sık sık isyan ediyordu. Roma imparatorluğu da çözümüYahudileri, imparatorluğun dört bir yanına, özellikle de Filistin'den uzak yerlere dağıtmakta buldu. İspanya ve Ren vadisi, en çok Yahudi yerleştirilen bölge oldu, çünkü hem oralarda nüfus azdı, hem de oralar Levant'a fazlasıyla uzaktı. Diğer bölgelerdeki Yahudilerin çoğu asimile oldu, bu yüzden sonraki yıllarda Yahudilerin neredeyse tamamı, bu iki bölgeden gelmeydi. 1492'de İspanya krallığı, tüm ülkeden Yahudilerin ülkeden çıkarılmasını istediğinde, tarihçilerin tahminine göre İber yarım adasının (İspanya ve Portekiz) %5'i yani yirmide biri Yahudiydi. 1492'de İspanya, 1497 Portekiz, Yahudileri ve Müslümanları sınırdışı etti. Osmanlı, Müslümanları Tunus'a, Yahudileri de Anadolu ve Balkanlara, özellikle Ege denizi kıyılarına yerleştirdi. Böylece Osmanlu Yahudilerinşn çoğu Safarad, yani İspanya Yahudisi oldu, diğer Yahudilerin çoğu da Safardlaştı. Diğer büyük Yahudi topluluğu, Almanya'da Ruhr vadisine yerleştilenlerdi. 1933'de Dünya Yahudilerinin %85-90'ı bunlardı. Birinci Haçlı Seferleri öncesi bu topluluğa saldırılar oldu ve Yiddiş denen Almanca-İbranice konuşan bu topluluk, her kıyım ve katliamda Avrupa'ya yayıldı.Derken büyük veba salgını sırasında bir Alman prensi, onları Polonya'nın batısında, Pomeranya ve Silezya bölgesinde topladı, nüfus azalmış ve tarım yapacak insanlara ihtiyaç vardı. Yahudiler bundan sonra Polonya-Ukrayna-Macaristan civarı başta olmak üzere Avrupa'ya dağıldılar. Gerek Papalık, gerekse Luther, Calvin ve diğer Protestan liderler, sık sık Yahudi düşmalığını körükledi. 17 yy'da Yahudiler mehdi bekledi, Sabatay Sevi ve bir kaç kişi mehdi olarak ortaya çıktı. Ruhi Çenet'le ortaya çıkan Hasidilik de, bu dönemde, Ukrayna'da ortaya çıktı. Sonraki yüz yıllar boyunca progrom denen Yahudi katliamları ve Yahudilerin sürgünü tüm Avrupa'da sürdü gitti. 19. yüz yılda Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa dışındaki sömürgeler bir çözüm olarak göründü. Bu dönemde Yahudiler ilk defa uluslar arası örgütlenmeye başladılar. Bu örgütler de hep amatör kalıyor, Yahudilerin çoğu bu örgütlere üye olmaya çekiniyordu. 19.yüz yılda ise Yahudiler, yavaş yavaş Filistin'e göç etmeye başlamıştı. Aslında Theodor Herzl daha doğmadan, ilk Siyonist yerleşimler ortaya çıkmıştı. 1 Mart 1881'de Rus çarı 2.Aleksandır suikastle öldü. Suikastten Yahudilerin parmağı olduğuna dair dedikodular, Kiev merkezli olmak üzere Ukrayna boyunca seri katliamlar yol açtı. Olay yüz binlerce Yahudi'nin Amerika ve Filistine göç etmesi ve Yahudi örgütlenmesinin daha ciddi bir hal alması ile sonuçlandı. 1894'de Fransa'yı sarsan Yüzbaşı Dreyfus davası başladı. Yüzbaşı Dreyfus, Fransız ordusunda bir subaydı ve Almanya hesabına casusluk yapmakla suçlanıyordu.Elde somut bir delil yoktu ama gene de Dreyfus, ceza sömürgesi olan, Fransız Guyanası açıklarındaki Şeytan adasına gönderilmişti. (Bu ada meşhur Kelebek romanına da konu olmuştu.) Yahudi asıllı yazar Emil Zola, meşhur İtham Ediyorum yazısını yazdı. Herzl'de Siyonizmin kitabını yazdı. Herkes Htler ve katliamlarını bilir ama Ekim devrimi sonrası çıkan Rus iç savaşında, bir milyon kadar Yahudi öldürüldü. Hatta Yahudi katletmesi ile ünlü bir Menşevik general, Paris'te öldürüldü. Katil Yahudi, generalin yaptığı katliamları bahane edip, ağır tahrik savunması yaptı ve serbest kaldı. Bir kaç yıl sonra Talat Paşayı vuran Ermeni'de aynı savunmayla serbest kaldı. Gene de iki Dünya savaşı arası dönemde de Yahudi dayanışması, çok mükemmel değildi. Derken Nziler geldi.Avrupa Yahudilerinin üçte ikisini, Dünya Yahudilerinin yarısını katletti; Yahudiler de bir daha asla dedi.

Günümüzde Yahudiler, eskisi kadar ezik değiller ve bunun sonucu olarak da, Yahudi olmayanlarla evlilikler çok artmış durumda. Ruhi Çenet'in videosu ile gündeme gelen Hasidiler, Dünya Yahudilerinin %2'i kadarı. Hepside yekpare değil, kendi içlerinde de bölünmüşler. Mesela bazıları İsrail'in varlığını desteklerken, bazıları Mehdi gelmedi bahanesi ile İsrail'i desteklemiyor. İsrail'den sonra en kalabalık oldukları A.B.D.'de %60 civarı; Türkiye'de bile %40'a ulaşmış. Artık Yahudi damat ve gelinleri de Yahudi yapmanın yollarını arıyorlar. Netenyahu buna, gizli soykırım dedi. Ermenistan'ın İsrail kadar güçlü olmama sebebi, Ermenilerin sadece Türkiye ve Ermenistan'da ötekileşmiş azınlık olmasıdır. Arap ülkelerinde bile azınlıklar, sıradan Hristiyan topluluklardır. 19.yüz yılda, Fransız İhtilalinin getirdiği uluslaşma ile asimile olmaya bile başlamışlardı ama Antisemtistler, Yahudilerin asimile olmasını da istemedi. Türkiye'de bile benzeri oldu. Türkiye Yahudilerinin  çoğunluğu, , Vatandaş Türkçe Konuş kampanyasına uyup, İspanya'dan getirip, yüz yıllardık konuştukları Ladino denen orta çağ İspanyolcasını terk etmeye karar verdiğinde faşist şair ve gazeteci Orhan Seyfi Orhon, ''Sakın Türkçe konuşma, sahte vatandaş! Birgün gelip de seni özünden, yüzünden tanımazsak bile, bari sözünden tanıyalım'' diyerek tavrını ortaya koymuştu. Azınlıkları ötekileyip, dışlayan faşistlerin yaptıüı, ağacı budamaya benzer.

Gelelim Nzilerin Rusları nasıl güçlendirdiğine, onları süper güç yaptığına. 1945'den önce Avrupa, Rusya'nın Brezilyası'ydı. Sekiz buçuk milyon kilometre kareden daha büyük bu ülke, dünyanın beşinci en büyük yüz ölçümlü ülkesidir. Hem Ekvator çizgisi, hem de Oğlak dönencesi üzerinden geçer ki, hem Ekvator'u, hem de dönenceleri içine alan tek ülkedir. Tek başına Güney Amerika kıtasının yarıdan fazlasını (%55 civarı) içerir; 2026 tahminin (Vikipedi) 214 milyon nüfusu vardır ve nüfus olarak Rusya'dan fazladır. Şili ve Ekvator hariç, kıtadaki tüm ülkelere komşudur. Dünyanın en büyük tarım üreticilerinden ve maden kaynaklarından biridir, ciddi de bir sanayisi vardır. Gene de süper güç değildir. 19. ve 20. yüz yıl Rusyası'da tam olarak bu durumdaydı. Devasa yüz ölçümü, nüfusu ve asker sayısı olmasına rağmen, Osmanlı hariç yenebildiği bir Avrupa ordusu yoktu. Osmanlı ile son büyük zaferi olan 93 Harbi (1877-78 Osmanlı Rus savaşı) , Rusya için pahalıya patlamıştı. Hem Osmanlı ile savaş uzun sürmüş, çok kayıp verilmiş, uzayan ikmal hatları sorun olmuş; hem de İstanbul-Yeşilköy (Ayastefanos)'e kadar savaşarak yürümüş Rus ordusu, dönüşte Polonyalı asilerin pususuna düşmüştü. Bütün bunların sonucunda Rus Çarlğı, Ekim Devrimine doğru giden ekonomik çöküşe gitti. 1904-5 savaşında Japonya'ya yenilmeleri, Çarların ve soyluların gözden düşmesine sebep oldu. Sonuçta Ekim Devrimi geldi, devrimciler beş yıllık bir iç savaşın ardından ülkeye hakim oldu ama Polonya ve Finladniya, elden çıkmıştı.

1945'de Naziler, Sovyetlerle savaşıp, yenilerek, Komünizme ve Ruslara bir hayat bahşetti. Komünizmi, Faşizm karşısında kahraman yaptı. Rusya ve Komünizm, 1990'a kadar sürecek kırk beş altın yılını yaşadı. Sovyetler Birliğinin sınırları batıya doğru genişledi. Sadece Sovyetler Birliğinin kendisi, 1990'da Avrupa kıtasının %51!ini oluşturuyordu. Polonya, Doğu Almanya, Çekostlovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan; Varşova Paktı ülkeleri olarak fiilen Rusya'nın egemenliğindeydi. 1954'de Doğu Almanlar, 1957'de Macarlar, 1968'de Çekostlovaklar ve 1979'da Polonyalılar bu egemenliğe isyan etti. Sovyet Yönetimi tüm sorunlara rağmen, 1990'a kadar egemen oldu. Nziler Ruslar'a Almanyayı yağmalama ve milyonlarca Alman'ı ve Alman ordusunda savaşmış yabancıyı (Almanların doğu ordusu, sadece Alman ve Avusturyalıardan oluşmuyordu. En kalabalıkları Rumenler olmak üzere, İtalyan, İspanyol, Fransız ve diğer ülkelerden Nzi sempatizanları da savaşa katılmıştı. Hep Alman esirlerin durumu anlatılır ama diğer ülkeden esirlere ne olduğu belirsizdir) esir olarak Sovyetlere verdi. Bu esirler sadece beden işçiliği yapmadılar, öyle olsa Sovyetler, Amerikalılardan önce uzaya çıkamazdı. Batıya, Amerika'ya çalışan Von Braun gibi dehaları herkes biliyor. Oysa doğuda esirler, yaşamak için mimarlık, mühendislik, öğretim üyeliği galan yaptı. 1953'de Stalin ölünce, Almanya'ya dönmelerine izin verildi. Altı buçuk bilyon kadar esirden, beş yüz bin kadarı sağ kalmıştı. 1957'de son on yedi bin esiri geri almak için Batı Almanya şansölyesi Konrad Adenauer, Moskova'ya Kruşçev'in ayağına gitti.  Ruslar, Almanları yenmenin gücüyle, Doğu Almanya, Çekostlovakya, Polonya gibi ülkelerdeki sağlam fabrikaların çoğunu da söküp, götürdü. Moskova ile Urallar arasını sanayi bölgesi haline getirdi.

Son olarak, Nzilerin iktidara gelişiyle beraber ülkeyi terk eden solcu ve Yahudi bilim adamları, sanatçılar, mimar, mühendis ve benzeri uzmanlar, Türkiye dahil, Dünya'nın dört bir yanına dağıldı. Türkiye'de 1940'da üniversitelerde bir ara toplan 192 Alman bilim adamı vardı. Pek çoğu daha sonra yurt dışına çıktıysa da, Türk vatandaşlıklarını korumaya ve Türk öğrenciler yetiştirmeye devam ettiler. Sadece Ünivertiste Öğretim Üyeleri değil, sanatçı ve uzmanlar da uzun yıllar Türkiye'de çalıştı.Türkiye'ye faydaları da bu oldu.

28 Ekim 2026 Çarşamba

Süt Hırsızının İngiltere'nin Neoliberalist Yıkımı

 


Cinas, şiirde bir kelimenin iki anlamda birden kullanılmasıdır. İstiklal marşımızdaki bir cinas, çoğu kez fark edilmez:

Ulusun, nasıl böyle bir cihanı boğar

Medeniye dediğin tek dişi kalmış canavar

Burada ulusum değil, ulusun dediğini, canavarın da Anadolu dilinde kurdun diğer adı olduğunu, şiirden anlayan pek çok kişi fark etmiştir. Pek çok kişinin tam anlamadığı, tek dişi kelimesidir. Tek bir dişi kalmış kurttan bahsetmiyor asılnda burada bahsedilen simgesi kurt olan ve kraliçe Victoria tarafından yönetien İngiltere ya a Büyük Britanya imparatorluğudur. 1920 yılında Büyük Britanya, gücünün zirvesindedir; Afganistan ve İrlanda'nın büyük bölümünü kaybettiği halde, Dünya yüz ölçümünün üçte birini fiilen işgal etmiş durumdadır. Dünyadaki hemen her sanayi ürününün, özellikle de demir-çeliğin önemli bölümü bu ülkedendir. Dönemin temel iletşim aracı telgraf, İngilizlerin elindedir, her üç telgraf memurundan biri İngilizdir. Ve  daha neler neler....

Derken zaman değişti, o dev imparatorluk çöktü. Başka bir cinas, bu imparatorluğun çöküşündeki son devreyi anlatıyordu. Pink Floyd'un 1979 sonunda çıkan The Wall albümünde,  albüme adını veren The Wall şarkısının sözlerinin bir kısmını hatırlayalım:

We don’t need no education.
We don’t need no thought control.
No dark sarcasm in the classroom.
Teachers, leave those kids alone.
Hey, teacher, leave those kids alone!
All in all you’re just another brick in the wall.
All in all you’re just another brick in the wall.

Çevirisi(Google): Eğitime ihtiyacımız yok.

Düşünce kontrolüne ihtiyacımız yok.
Sınıfta karanlık bir alaycılık da istemiyoruz.
Öğretmenler, şu çocukları rahat bırakın.
Hey, öğretmen, şu çocukları rahat bırakın!
Sonuçta, sen de duvardaki bir tuğladan başka bir şey değilsin.
Sonuçta, sen de duvardaki bir tuğladan başka bir şey değilsin.

Şarkıda Teacher diye seslenilen kişi, Büyük Britanya devletinin o zamanki başbakanı Margaret Teahcher'dı, Neoliberalizm'in Büyük Britanya'daki maşasıydı, 1975 Bilderberg toplantısında Henry Ksinger ve David Rockfeller tarafından keşfedilmiş ve İngiliz Muhafazakar partisine başkan yapılmıştı. Liberalizmin doğduğu topraklarda ilkokul öğrencilerine her gün süt veriliyordu, işçilerin örgütlenmeleri ve sosyal hakları zirvedeydi. Neoliberalizmin yoksullaştıma planı, ilk önce Büyük Britanya, Birleşik Krallık veya Türkiye'de sokakta genel adı ile İngiltere'de uygulamaya konuldu. Öncesinde İnglitere'de yüksek enflasyon ve bazı ekonomik sorunlar ortaya atıldı. Diğer yandan ayrılıkçı Kuzey İrlanda terör örgütü IRA'nın şiddet eylemleri vardı. Daraltılmış bölge, mutlak çoğunluk ve tek turlu seçim sistemi yüzünden zaten iki buçuk partili (Muhafazakar Parti, İşçi Partisi ve sadece Güney Galler'in partisi Liberal Parti) İngiliz sisteminde iktidarı değiştirmek kolaydı. Zor olan uzun süre iktidarda kalmasını sağlamaktı. Bunun içinde İngiltere'in iç ve dış düşmanlara ihtiyacı vardı. İç düşman hazırdı, IRA; İrlanda Kurtuluş Ordusu. Adanın kuzey batısını halen ellerinde turan İngilizler, 1968'den itibaren adaya hakim olamamaya başladı.IRA terörü yükselmeye başladı.Teacher, IRA örgütüne ve militanlarına karşı sert tedbirler uygulası. Belfast ve Londondery başta olmak üzere Kuzey İrlanda şehirlerinde sık sık olağan üstü hal ilan edildi. Hapishane hücrelerine sık sık baskın yapıldı, açlık grevi yapan IRA militanları zorla beslendi. Bunlara rağmen IRA terörü, Teacher'ın egemen olduğu seksenler boyunca tırmandı, örgütle savaşta çoğu sivil binlerce kayıp verildi. IRA, Londra'da dört tonluk patlayıcı patlatıyor, başbakanlık konutuna (Dowling sokağı, 10 numara) füze bile fırlatıldı. Önceleri Dowling sokağı, araç trafiği için halka açıktı. İngilizler otobüsten, işe giden başbakanı ve parlementerleri görürdü. Sokağın (ya da caddenin) girişine kocaman kapılar kondu. IRA terörü, Teacher ve Muhafazakar partisi iktidardan düşünce, önce yavaş yavaş, sonra birden bitti. Bitirenler de A.B.D oldu. Örgütün en büyük geliri, Amerika'daki IRA destekçisi, İrlandalı Katoliklerdi. 1990 yılına kadar Hollywood filimleri de IRA'yı özgürlük kahramanı gibi gösteriyordu.1990'da ne olduysa IRA'nın terörist olduğunu hatırladılar. Amerikalılar 1990'dan sonra IRA'nın terörist olduğunu anlatan filmler yaptılar. Doksanlarda İspanya'nın Bask bölgesinin bağımsızlığı için terör üreten ETA ve Korsikalıların kurtuluş orduları da çok etkiliydi. Doksanalarda azalarak bittiler. Korsikalılar sessizce bitti. İlk açılımda İspanya tipi mi, İrlanda tipi  mi barış olsun tartışması vardı. Gerçekte bu terör örgütlerinin yabancı desteği kesildi. IRA!nın A.B.D ve İrlanda (Güney İrlanda), ETA'nın Fransa destekleri yitirilince, örgütler önce tek taraflı ateşkes ilan etti, sonra süratle dağıldı. Bu örgütler, yerli ve yabancı devletlerin işbirliğiyle yaratılır. IRA'da, neoliberalist yönetime itaati sağlayan iç düşman oldu.Dış düşman da olmalıydı ki bu kadar yoksullaşmaya rağmen iktidarda kalabilsin, o da olabilecek en zayıf ülkelerden biri oldu, Güney Amerika ülkesi Arjantin. İktisadı bir türlü düzeltemeyen darbeciler, meşruiyet için yüz ölçümünü genişletmeye karar verdi. Darbecilerin umudu, buz gibi iklimde, toplam yüz ölçümü Kıbrıs'ın dörtte biri kadar olan, üç bin kadar insanın (askeri personel harici bu kadar civarı, yarıdan fazlası Stanley kasabasında, diğerleri de çiftliklerinde) yaşadığı bu adalaır, oldu-bittiye getirip, alabileceğini düşünüyordu. Adalar, İngiltere'ye çok fazla uzaktı ve lojistlik sorunlar yüzünden adalar için savaşmayabilirlerdi. Hem dikta yönetimi, darbe ile Latin Amerika'yı Komünizmden korumuşlardı, bunun bir ödülü olmalıydı, A.B.D onları destekeleycekti. Oysa herşey hem Arjantin, hem de Latin Amerika diktarörleri için herşey ters gidecekti. 2 Nisan 1982'de adaları işgal eden Arjantin ordusu,  14 Haziran 1982'de, iki aydan az bir sürede teslim olup, adaları terk edecek,  ardından da yıkılıp, gidecekti. Amerika'dan alından torpidolar, İngiliz gemilerini vurmazken, İngiliz nükleer denizaltısı HMS Conqueror; Arjantin hafif kruvazörü ARA General Belgrano'yu iki torpido ile vurup, üç yüzden fazla Arjantinli denizciyi öldürmüştür. Arjantin'in uçaklarının füzeleri, İngiliz uçaklarını düşman olarak tanımayı red etmiştir.

Gerek IRA, gerekse Arjantin'e karşı sert tutumu ona meihur demir leydi (IRON LADY)  unvanını vermiştir. İngiliz gençliğiyse ikinci dünya savaşınan beri okullarda her gün devletçe verilen sütün dağıtımını engellediği için Süt Hırsızı Theacher demiştir. IRA'ya karşı sert tutumu, açlık grevindeki teröristleri zorla beslemesi, hapishane şartlarını zorlaştırması gibi tutumlar, IRA'nın gücünü kırmamış ama sağcı-muhafazakar İngiliz seçmenlerinin gözünde yüceltmiştir. Oysa, Arjantin dikta rejiminin işgal hazırlıklarınının CIA veya MI5'in gözünden kaçmış olması imkansızdı. En baştan savaşa engel olabilirlerdi. IRA'nında A.B.D.'den gelen destek, çok erken kesilebilirdi. İngiltere'yi yoksullaştırmak için iç ve dış düşmanlara ihtiyaç vardı.

Süt hırsızı iktidarda olduğu sürede, tarihi iki yüz yıldan eskinişçi sendikalarının gücünü, Malcom Friedman'ın istediği gibi kırdı. Bunun için önce sebdikaların grevine karşı uzun süre hazırlık yapıldı, grev başlayınca da uzun sürdü ve sendikalar pes etmek zorunda kaldı. Batı Avrupa'daki en büyük emekçi hakkı kıyımı başladı. Bu yıllarda İngiliz emekçiler, bir önceki nesile göre oldukça fakirleşti. Devletin, çalışanlara yönelik sülbansiyonları ve yardımları fazlasıyla azaldı.

Bunun ilk sonucunda George Soros gibi para canbazları olmak üzere pek çok spekülasyoncu- vurguncu çok para kazandı. Sonraki yıllarda İngiliz sanayisi çöküşe geçti. Sosyal ve ekonomik haklarını kaybeden beyaz yakalı, eğitimli nüfus başta olmak üzere pek çok İngiliz, Kanada ve Avusturalya başta olmak üzere İngiliz sömürgelerine göç etti. Pek çok İngiliz'de Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri gibi körfez ülkeleri başta olmak üzere gelişmekte olan ülkelere gurbetçi (expat)  olarak çalışmaya başladı. Nitelikli iş gücünün kaçışına, hem yüksek değerli, hem oynak, hem de Soros gibilerin üç kağıtlarına açık İngiliz Sterlin'inin güvensizliği eklenince, pek çok sanayi kuruluşu iflas etti. Bu yüden İngiltere, Avrupa ortak para birimi olan Ero (yuro)'nun dışında kaldı. İngiliz sanayi bölgeleri, pas kuşağı denen terk edilmiş fabrikalarla doldu. Pek çok İngiliz markası, önce Hintlilerin, sonra Arapların ve diğer milletlerin eline geçti. İşçi sınıfını ezmek, İngiliz burjuvazisine iyi gelmemişti.

Teacher, her seçimi bir şekilde atlatıp, İngiliz tarihinin en uzun süre kalan başbakanlardan biri olsa da, özellikle gençliğin ona karşı isyanı hiç  hiç bitmedi. İsyanın lokomıtifi müzik oldu. Punk müzik, Theacher iktidarında doğdu ve ömrü de Teacher iktidarı kadar oldu. Bugün İskandinavya ile özdeşleşene Metal ve Hard Rock müzik de Teacher İngilteresinin ürünüydü ve onun iktidarından sonra güçten düştü. İskandinavya dışında genç nesiller metal müziği sevemedi ve bu müzik bugün büyük ölçüde elli yaş üzerinin müziği oldu. Müzik bir yana, sokaklar, meydanlar da boş kalmadı; çoğu defa polis yetmedi, defalarca asker de sokağa çıktı. Özellikle Kuzey İrlanda, Teacher'ın iktidarını olağan üstü halde geçirdi. Özellikle iktidarının sonlarına yakın Osmanlı'nın cizye vergisine benzer bir kelle vergisi çıkarması, işleri iyice zıvanadan çıkardı. Kendisi ise istifayı hiç düşünmedi. Onu tahtından indirense, kendi partisi oldu. Ülkede oluşlan yoksulluk, her gün süren sokak olayları ve nitelikli iş gücünün ülkeyi terk etmesi, partisini de yıldırmıştı.

Sonra her iktidar gibi iktidarını kaybetti. Kapitalizm, çok kullandığı verimli bir aletini kaybetmişti ama zaten alacağını almış, kazanacağını kazanmıştı. Üstelik tıpkı kendisi gibi bir neoliberalist olan dostu, bir dönemin A.B.D. başkanı Ronald Reagan gibi Alzeimer'dı. Teacher iktidarı ile Britanya'da İşçi Partisi ve Tony Blair, sosyal devleti geri getirmeye çalıştı ama o her sabah dağıtılan süt ve işverenden her şeyi koparan sendikalar yoktu artık. Üstelik yıl 1990'dı ve dağılan Sovyetler Birliği ile sol görüşte çöküyordu. İşçi partisi ve Blair'de eskisi kadar solcu değildi. Sonuçta süt dağıtımı tekrar başlamadı. O sütlerin para Soros ve diğer para canbazlarının servetlerinin tozu etmezsdi. Özelleştirilen fabrikalar tekrar kamulaştırılamadığı gibi, özel sektörde pek çok fabrikayı işletemedi. Bütün bu hak kayıplarına rağmen İngiltere, bir ucuz işçilik ülkesi olmadı, önce gurbetçi-göçmen veren ülke oldu, sonra zaten eski sömürgelerinden zililyon zibilyon göçmen alan ülke, iyice göçmenlerle doldu. Bu göçmenlerin önemli bir kısmı Hintli, Arap ve diğer milletlerden zengin kişilerdi. Ülke giderek onlara kaldı, meşhur mağazalar bile onların oldu.

Ülke, imparatorluk mirasının bir parçası olarak, dünyanın bankacılık merkezidir. Blair hükumeti, bunun daha da artması için gayret göstedi ve bugün dünyada bankalar arası para değişiminin üçte biri Londra'da yapılıyor (Libor). Ülkede üniversiteler tamamen yabancı ülkelerden gelen öğrencilerin ücretlerine muhtaç, bu yüzden ülkede yabancılara karşı her türlü sosyal ayrımcılık, ciddi cezalar gerektiriyor.

Bütün bunlara rağmen Birleşik Krallık veya Büyük Britanya denen ve günlük hayatta İngiltere dediğimiz ülke, Dünya'nın beşinci, Avrupa'nın ikinci (birinci Almanya) en büyük ekonomisi. Osmanlı da bir günde yada bir yılda, hatta bir yüz yılda yıkılmadı. İngiliz Milletler Topluluğu (Commonwealth of Nations) halen var ama eski siyasi etkinliğinin gölgesi yok. Delhi'de yapılan bir Milletler oyunlarındaki organizasyonun kötüliğü, birliği iyice kağıt üzerinde bıraktı. 1990'dan bu yana köprülerin altından çok sular aktı. Avrupalı beyaz adamın eski gücü kalmadı. Sanayi devi Japonya'nın yanına Kore, Tayvan, Çin Halk Cumhuriyeti, hatta Vietnam ve Tayland gibi ülkeler eklendi.Afrika ülkeleri başta olmak üzere eski sömürgeler, Avrupalı efendileri ile ticari ilişkileri de azalttılar. 2020'den beri Afrika'nın enbüyük ticari ortağı Çin.

Süt hırsızı iktidardan düştükten sonra, ona muhalif olarak ortaya çıkan Punk müziği tamamen bitti, metal müzik ise elli yaş üzeri erkek müziği oldu. Teacherizm ile biten diğer bir şeyde, İngiliz futbol taraftarlarının holiganlığı, estirdikleri terör ve İngiliz futbolunun, özellikle milli takımının altın çağı oldu. Teacher iktidarı, İngiliz milli takınlarının ve klüplerinin altın çağı olduğu kadar,  holiganların da altın çağıydı. İngiltere'nin çok güçlü pasaportları sayesinde, her İngiliz deplasmanında, o şehri binlerce holigan doldurur, bolca da olay çıkarırdı. Türk Milli Takımı, İngiliz Milli takımına karşı sürekli yenildi, hatta 2016 yılına kadar gol atamadı ancak İngiliz Holiganlar, Türk taraftarlara sataştığına epeyce pişman oldu; dinsizin hakkında imansız geldi. 29 Mayıs 1985, İngiliz holiganizminin en vahşi günüydü. Bürüksel'in Heysel şehrinde, katliamdan sonra adı Kral Bauoudin stadı olarak değişecek statta, 39 (otuz dokuz) kişi ölünce Teacher, İngiliz takımlarının süresiz Avrupa liglerinden süresiz uzaklaştırılması gerektiğini söylemiş, UEFA bunu beş yıla indirmişti.

Hayatı 2011'de bir Holivud filmine konu oldu.