2001 yılında askerden döndükten sonra Formula 1 yarışlarına merak salmıştım. İnternetim ve uydu antenim yoktu ve karasalda yayın yapan televizyon kanalı, en azından benim için NTV'yi ve bu kanal yarışmaları canlı yayınlıyordu. F1 Racing dergisini de her ay alıyordum. Sonra 2003 yada 2004'dü, tam net hatırlamıyorum, Grand Prix denen yarışlarıdan birinde, büyük takımların arabalarının çoğu yarış dışı kaldı. Bu pistin yapısı, diğer pistlerden farklıydı. F1 pistleri genelde bol virajlıdır. Çoğu kez iki yüz metreden sonra viraj gelir. Bu pist ise bir kilometreden uzun üç uzun düzlük ve virajlı bir bölümden oluşuyordu. O yılki yarışta büyük markaların arabaları stop etti, yandı ve küçük markalar podyum gördü. Hemen ardında da o pisti, klasik F1 pistine çevirdiler, çünkü bu yarışma büyük markalar içindi. Eğer onlar kaybetmeye başlarsa, kurallar değişiyordu. Büyük markaların (F1'de takımlara marka deniliyordu) çok fazla imkan sahibi olması yetmiyordu, kurallar onlara göre yazılmalı, onlar kaybedecekse (yıl boyunca yapılan on beş on altı yarıştan biri de olsa) kurallar değişmeliydi.
Bunu son yıllarda pek çok uluslar arası yarışmada görmüyor muyuz? Olimpiyatlarda güreş ve halter başta olmak üzere pek çok spor kaldırıldı çünkü bu alanlarda batılı beyazlar çok fazla madalya kazanamıyor. Judo maçları ise çok komik, liseli oğlanların, birbirlerinin yakalarından tutup, sözünü geri al deyip, durdukları kavgalara benziyor. Nerede bir zamanlar sporcuların birbirlerini yerden yere çaldığı judo müsabaklaarı? Soğuk Savaş yılları boyunca Holivud, özellikle Doğu Alman sporcuların ilaçlarını diline doladı; sadece Amerikalı yüzücülerin giydiği köpekbalığı derisi mayolara ses çıkaran yok. Başka bir ülkenin icadı olsa, derhal yasaklanırdı. Olimipiyatların yapılacağı şehirler için görkemli sunumlar da yapılmıyor artık, uluslar arası olimpiyat komitesi sessizce karar veriyor. Pek çok Avrupa şehri de olimpiyatları istemiyor, olimpiyatlar masrafını kurtarmıyor.
Batılı ülkelerin bu organizasyonları hakları ile yapıp, yapmadıkları da bir tartışma konusu. Son Dünta Futbol Turnıvasında A.B.D, İranlı futbolculara resmen eziyet etti(üst aramaları, saçma sapan sorgulamalar vesaire). Düşünüyorum da o turnuva Türkiye'de olsa, hem devlet, hem de ulus olarak en gergin olduğumuz Ermenista turnuvaya katılsa, en üst düzey diplomatik nezaket kuralları uygulanır, tüm elemanlara aman cevap vermeyin, bize söyleyin falan denirdi.
Yarışma yanılgısı sadece takımlar, sporcular, ülkeler için geçerli değildir, hayatta da geçerlidir. Hayat yarışında pek çok kişi hem önde başlar, hem de kurallar onlar için tekrar değişir. Sizin geçmek için eşiğinde süründüğünüz, sınavlara girdiğiniz kapılardan onlara davet gelir, kırmızı dipli mumlarla. Size randevu vermeyenlerin kırmızı dipli mumları var, birilerine giden. Yüksek lisans ve doktora yapma isteğimi öldüren bir doktora öğrencisi oldu. Beden eğitimi öğretmeniydi, şimdilerde lisans bölümü kapatılan ODTÜ Beden Eğitimi Mezunuydu, Hacettepe'de Ölçme ve Değerlendirme'den doktora yapıyordu ve galibe yüksek lisansı da orada yapmıştı. Beden eğitimi öğretmeniydi ve müdürü de kafalayıp, okula, daha doğrusu ilçeye haftada iki gün geliyordu. Ona da her ayın ilk pazartesi günü, il milli eğitimde, A.B projeleri ile ilgili toplantıya katıldığından gelmiyordu. Kendisi ve arkadaşlarının Ankara'da bir derneği vardı ve ha bire halk arasına hepsine birden Erasmus denen değişim-yenilik projeleri yapıp, para alıyordu. Derken okulumuzda müdür değişti, her ay yapıaln o toplantılara gitme zorunluluğu yoktu ve iptal edildi. Beden eğitimi derslerinin yanında, sağlık bilgisi dersini de almak zorunda kaldı. O zamanlar henüz eokul yoktu (yirmi yıl kadar öncesi, şimdi 2026'dayız. Bu yazıyı daha sonra okuyacaklar için) Birinci dönemin notları verilecek, beyfendi sadece bir sınav yapmış, bir sınav yeterli demiş. Hacettepe'de eğitimde ölçme ve değerlenirme doktorası yapan adam, hadi bunu okulda öğrenmedi, KPSS çalışırkende mi öğrenmedi? Bu arkadaş muhtemelen çok iyi bir lise mezunuydu ve yükseklisans, doktora sınavlarında hiç sıkıştırılmadı. O zamanlar yetenek sınavı ile alınan ODTÜ Beden Eğitimi bölümüne girişi de benzer oldu muhtemelen.
Bir araa sosyal medya, özellikle Youtube, TEDX videolarıyla doluydu, bir sürü burjuva çocuğu, başarı hikayesini anlatıyordu. Ben de bu blogumda suçluluk duygusu-başarı hikayeleri diye yazı yazmıştım. O yazımdan bu yana aniden yok oldular. İnsanlar artık zaten varlıklı, zaten torpilli kişilerin övünmelerinden bıktı. Fen lisesindeyken akıllı tahtadan ben de izletiyordum. Pişman da olmadım, oradaki pek çok öğrenci için ihtiyaçtı. Devlet okulu bile olsa bir okulun öğrenci dilimi aldığı yüzdelik dilimi artıkça, ailelerin geliri artar. İyi bir okulu kazanmak, özek ders kadar, iyi bir ev ortamı ve iyi rol modeller ister. Diğer yandan iyi referanslar, performans ödevleri de, ailenizle ilgilidir. Diğer yandan zenginlere torpil yapılırken, size torpil yapıldı denmze, hakkınız korundu denir. Bu yüzden rahat rahat TEDX'e çıkıp, başarılarını anlatırlar. İlk atandığım yerde, hem anadan, hem babadan üst düzey bürokrat çocuğu ev arkadaşım vardı. O zorla ilçe yapılmış köye (Isparta, Yenişarbademli) atanmış olmasını büyük bir haksızlık olarak görüyordu. Anne ile babası da bir ara ilçeye geldi, lojmanda bizimle kaldı. O da her gelişinde Isparta il milli eğitimden oda oda dolaşıyordu, oğlunu oradan çıkarmak için. Oğlu ilk oraya atandığını, il milli eğitim müdürünün odasında öğrenmiş, torpil yapmadığı için müdüre bağırmış (adamın anlatısı bu yönde). Derken aylar süren uğraşıları sonuç veriyor, oğulları geçici görevlendirme ile merkeze geliyor, ilçeye yeni beden eğitimi öğretmeni atanıyor. Kendisinin üniversiteyi okuması da torpil işi. O zamanlar üç yıllık liseyi, altı yılda bitirmiş, iki yada üç ayrı lisede. Lise biri üç yılda bitiriyor, sınıfta kalınca, başka liseye geçiyor, aynı lisede aynı sınıfta iki yıl üst üste kalınca eğitim öğretim hayatı bitiyormuş (o zamanlar zorunlu eğitim daha beş yıl). Lise iki iki yıl, lise üç bir yıl derken, lise bitiyor. Kendisinin futbolcu lisansı var ve vücut geliştirmeci: hem annesi, hem babası Antalya il spor müdürlüğünde şube müdürü, yani bürokrat, Antalya'da beden eğitimi okuyor. O zamanlar KPSS yok, hemen de atanıyor, benden altı ay önce atanmış. Dersten de çok anlamadığı için bol bol dini sohbet başlatıyor. Orada zaten problemli biri olan okul müdürü ile kavga ediyor, orada bazı arkadaşları da kendi safına katıyor, sonra birden babasının torpiliyle merkeze gidiyor.
Bu yarışma yanılgısı, sanatta da var. Ben uzun yıllar yazar olmaya heves ettim, hatta kendi paramla bir roman bile yayımlattım. Hemen her edebiyat yarışmasına eserlerimi gönderdim. Sonra bir yıl Altın Kitaplar yayınevinin yarışmasına katıldım. On dört jüri için on dört sunu dosyası hazırladım. Kargo ile gönderdim. Yarışmadan her hangi bir ödül, mansiyon alamayınca, iadesini istedim (öyle bir hak vardı). Biraz sorunlu olmakla beraber (sevk ırsaliyesi neden yok diye vergi cezası kesmişler falan) geldi idade kolim. Sonuç, hayal kırıklığıydı, dosyaları okumak bir yana, koliyi hiç açmamışlardı. Bu edebiyat heveslerimin sonu oldu. Yıllar sonra sendikamın Kırıkkale şubesi bir öykü yarışması yaptı. O zamanlar Kırıkkale'de değildim ve gene katılıp, iade istedim, sonuç aynıydı. Ha bir de dergiler var. Yıllar önce, bu edebiyat dergileri ile uğraşan bir arkadaşa (üniversiteden sınıf arkadaşımdı) göndermiş, şiirlerim günümüz şiir karşılamıyor diye red yemiştim.
Lafı çok uzattım, sonuçta yarışmada kazanmanız sadece yeteneğinizle ilgili değil, çevrenizin kimler olduğu ile de ilgili ve her yenilgiden sonra bunu adım adım öğreniyorsunuz. Bunu gerçekten öğrenmek için bir ömür gerekiyor. Ben elli iki yaşımda bunu öğrendim ve emekli oldum. Kendimi de konfor insanı ilan ettim. Çok parasız kalmadıkça yada çok kolay bir iş bulmadıkça çalışmayı, yeniden lisans okumayı veya yüsek lisans, dotkora yapmayı falan da düşünmüyorum. Ben yenildim ve pes ettim. Pes etmek de bir erdemdir (namus-vatan millet olmadıkça.) Belki içime ani bir ilham gelir yada red edemeyeceğim bir fırsat çıkar karşıma, harekete geçerim. Bundan sonra dağa tırmanda, mağara araştırma, zor sporlar yapma, Ermenistan'dı, Afganistan'dı zor ülkeleri gezme gibi işler de geçti benden. Benden daha zeki, eğitimli yetenekli, genç ve üzerine de bir şeyler yapsın diye önüne fırsatlar sunulan, desteklenen insanlar var, onlar yaptın.
Son olarak, son fon vurgunu da, borsa ve benzeri platformlarda becerinizle para kazanamayacağınızın bir kanıtıdır. Bunu da bir kenara yazayım.
