SERVET VE SINIF (BİRBİRİNE KARIŞTIRILAN ŞEYLER 2)

 

Üniversiteye, hele de ünlü bir üniversiteye giden pek çok gencin hayali sınıf atlamaktır. Özellikle yüksek marka değeri olan, ün yapmış bir üniversiteyi bitirip, iyi bir işe girerek, hızla yükselme hayal, her üniversiteli gencin hayalidir. Seksenli yılların sonu, doksanlı yılların başında bu tip gençlerin bir adı vardı Yuppie (Yapi diye okunuyor.) Yuppie'lik, Hippilik ile kıyaslanıyordu. Oysa Hippilik, Dünya'ya kalıcı bir kültür, bir ütopya bıraktı, izleri zayıf da olsa halen devam ediyor. Dünya barışı umudu, cinsel devrim, para kazanma çabasını red etme, Katmandu yollarına otostopla düşme gibi hayalleri olan, müziği bambaşka yerlere taşımış insanlardı. Yupiie'lerin çoğu şimdilerinde altmışlı, yetmişli yıllarında ve kendi geçmişlerini de pek hatırlamak istemiyor. Yuppie tarzı yaşam tarzı, bugün pek övünülecek bir şey değil artık. Yuppie'ler, utanılacak bir iş yapmadılar, övünülecek bir iş de yapmadılar. Onlar sadece olmadıkları sınıf gibi yaşamaya çalışan beyaz yakalılardı. Doksanlardın ekonomilk krizleri, her tarafa açılan üniversitelerle, üniversite mezunlarının çoğalması, Yupie kültürünü doğmadan yok etti.

Pek çok alt tabakanın yanılgısı, para kazanarak üst sınıf olacağını sanmasıdır. Oysa her şey yeni başlamaktadır, hele Türkiye gibi ülkelerde. Sen, sınıf arkadaşınla aynı eğitimi aldığını sanıyorsun, o arkadaşının evini, ailesini bilmiyorsun. Senin deden belki Türkçe bilmiyordu, askerde bile Türkçe'yi öğrenememiş, hayatı boyunca Kürtçe konuşmuştu, onun dedesi üç dil biliyordu. Senin anneni ya da annaanneni, liseye gitsimnde .rospu mu olsun diye göndermediler belki (2000 yılında askerken, Sivas'ın bir köyünde öğretmen olan arkadaşım, bu sözleri duyduğunu söylemişti.) Arkadaşının annesi, gençliğinde Avrupa'yı otostopla gezdi, senin annen zorba baban yüzünden pencereden bakamadı. Yani gidilecek çok yol var. Geleceğe  Dönüş film serisini izleyen bir Türk vatandaşı olarak sizi, Amerika'nın geçmişi daha çok şaşırtır. 1960'lı yıllarda bir ailede her ailenin arabası vardır. En ıssız yerlerde bile elektirik vardır, ve bu seksenler Türkiye'sinde olmayan bir şeydi. O yıllarda ev telefonları da lükstü. Yani ülke olarak da geçmemiz gereken çok yol var. Türk milleti olarak Japonlara çok özendik. Cumhuriyet kurulduğunda, Türkiye'de okuma oranı yüzde on civarıydı, okuma-yazma daha azdı. Kadınlar arasında binde bir civarındaydı. Japonlar, Milattan önce yedinci yüzyılda Çinlilerden yazıyı aldı ve o zamandan sonra erkekler arasında okuma-yazma oranı asla %40'ın altında düşmedi. Portekizlilelerle ilk ilişkilerinde, onlarda topu, tüfeği ve matbaayı aldı. Japon modernleşmesi 1863'de başlamadı, Portekizlilerin Hristiyanlığı yayma çabaları sonucu Tokugawa şogunluğu tarafından iki yüz elli yıllık bir içe kapanma dönemi ile ara verdi. Osmanlı, yıllarca matbaaya karşı oldu. Osmanlı'da matbaanın yaygınlaşması, ancak Tanzimat fermanıyla oldu. Japonya'nın çok canlı bir basın-yayın hayatı oldu. Dünyanın ilk romanını 11. yüz yılda bir Japon kadın yazdı.Türkiye'de ise, Hasan Ali Yücel'in görevden alınmasından itibaren; Tahsin Banguoğlu'ndan başlayarak eğitim bakabları, Tuba ağacı Tuca ağacı diyerek halkı cahil bıraktı. Harf devrimine, bir gecede cahilk kaldık diye isyan edenlerin gerçek yüzü buydu. Japonya, 1863'de ciddi birer harf devrimi de yaptı. Pek çok Kanji karakteri, yazıdan çıkarken, batı dillerinden ithal sesler için ses  icatbedildi. Türk harf devrimine benzer bir devrimi, Türklerden yüzyıllar önce Koreliler yaptı. Çin yazısını terk edip, Korece'nin seslerine uygun bir alfabe geliştirdiler. Bu sayede Türkçe ve Korece, dünyanın en fonetik yazısına sahip oldu.

Gene bireysel sınıf atlama sorununa dönelim. Deniliyor ki kendinizden zenginlerle arkadaşlık edin, oysa akraba bile olamıyorsunuz. Kan bağınız bile sizi yeterince samimi yapmıyor. Kırk beş yıllık hayatımda, annemin zorlamasıyla amcamın yazlığında on gün kalamadım, resmen kovuldum, daha doğrusu kovulduk. Oysa çocuklarının okul arkadaşları,her yaz burada kalmış. Adam öz amcan, üstelik trafik kazası geçirdiği,  şirketini tasfiye ettiği ve banka faiziyle geçindiği o yıllarda, çocuklarının okul işini bile babam halletmişti. Buna rağmen benim ve kardeşlerimin sofradaki yeri, çocukarının okul arkadaşlarının gerisindeydi. Bu sadece amcam değil, pek çok akrabam için böyledir. Pek çok akrabamın Ege kıyılarında yazlığı vardır ve yarım yüz yılı aşan yaşamımda, yarım ağızla, laf olsun diye bile davet almadım ve almadık. Bir de bunlar akrabam, yani öyle köklü zenginler değiller.

Fakir ve yabancı insanların kibir zannedilen çekingenlikleri olduğu gibi,  zengin, hele de doğuştan zenginlerin, samimiyet zannedilen özgüvenleri vardır. Hayatları boyunca, heveslerini kıracak ya da zarar görecekleri insanlarla pek az karşılaşmışlardır. Sanatçı ya da sporcu olmak için akademilere gitmek istediklerinde,  oralarda çok torpil dönğyor lafını duymamışlardır; hakkını yedirtmeyiz lafını duymuşlardır. Okul takımına kendiliğinden seçilmişlerdir. Beden eğitimi öğretmeni, onun kimin çocuğu olduğunu öğrenince, kendiliğinden karar vermiştir. En golcü de odur, çünkü en önde durur ve arkadaşları mutlaka ona pas atar. İş hayatında da benzer kolaylıklar sağlanır onlara. Bunu da çevrelerine pek anlatmazlar.

Sonda TED gibi ortamlarda, kendilerine sağlanan kolaylıkları anlatmaz, millete öğüt verirler. Bu tip mesajların amacı, alt sınfılara, sınıf  atlama hevesi vermek, örgütlenmelerine engel olmak, sisteme daha uyumlu hale getirip, terfi, maaş artımı gibi hayallerle daha .ok çalışmalarını sağlamaktır.

MUHALEFETE GEÇTİNİZ DİYE ADAM OLMADINIZ

Malum mafya lideri, son tweet'lerinden birinde güzel bir tahminde bulundu. Ben dahil, hepsinden kurtulacaksınız. Ben de diyorum ki, evet, sen dahil. Sen dahil, hepinizden kurtulacağız. Bazı pis sırları ifşa ediyorsun diye adam olmadın. Oluk oluk kan akıtıcaz demenin hesabını vereceksin. Burası orta doğu, bombalarla alışın demenin de, bedelini ödeyin.

Benzeri şekilde iktidar partisinden kopup, kendi partisini kuranlar; siz de iktidarda yaptıklarınızın, bombalar patladıkça artan oylarınızın hesabını vereceksiniz. Devlet parası ile yıldızını beğenmediğiniz otellerin ve halen sustuğunuz günahların hesabını vereceksiniz.

Yetmez ama diyenler, kumpasları aklayanlar, Kemalist pozitivizm yayımasın diye Bilim Tarihi derslerinin kaldırılmasını isteyenler, kırk yıllık Marksistken, büyük ortadoğu projesine destek verenler, sizleri de unutmadık. Aydın Doğan'ın ekmeğini yiyerek  çok solculuk ve liberal solculuk yapanlar, sizler de tamam; sizler de daha adam olmadınız. Çünkü daha hesabını vermediniz.

Devletten, milletten, hatta doğadan aldığınız arazilere otel yapan ama otellerine mafya çökenler, o otelleri doğa,  millet ve devlet geri alacak, siz değil.

Pek çoğunuz muhalif oldunuz çünkü ortaklıktan atıldınız. Çünkü bu yağmacılar çok fazla açgözlü. Artık birbirlerinden de çalıyorlar ve size pay vermiyorlar, vermeyecekler.

Sonuçta bu düzen yıkıldığında hepiniz hesap vereceksiniz. Muhalif oldunuz ya da olacaksınız diye adam olmadınız çünkü bedelini ödemediniz. 

Adam olmak için bedel ödeyeceksiniz.

KILIÇDAROĞLU; EN BÜYÜK HAYAL KIRIKLIĞIMIZ

 Bir Türk atasözü, ağaca yaslanma kurur, insana yaslanma ölür, der. Başlıktan da anlaşılacağı üzere, konuyu Kemal Kılıçdaroğlu'na getireceğim ama siz gene önceki hayal kırıklıklarımızı bir hatırlamak için, öncesini de okuyun. Hepimiz için değilse bile, çoğumuz için en büyük hayal kırıklığımız Kemal Kılıçdaroğlu oldu. En azından benim için. Benim, alkislarlayasiyorum.com'daki takma adım Kemal Kılıçdaroğlu'ydu. Şimdi diyorum ki site iyi ki kapanmış. Yoksa Youtube'dan taşıdığım binlerce videoyu tek tek silmek zorunda kalacaktım. Aslında Kılıçdaroğlu'nın son kullanma tarihi, mühürsüz oyları kabullendiği gün bitmeliydi ama Alevi ve Kürt birisine işbirlilçiliğini konduramadık.  Antonio Gramsci ve Luis Althauser gibi filozofların anlattığı üzere iktidar çok büyük ve geniş bir hegomonyadır. Sadece siyasi örgütlenmeleri ya da üretim araçlarını kapsamaz, iktidar  bütünsel olarak hayatımıza hakimdir ve pek çok şeyi kapsadığından, yıkıldığı ana kadar herkesi satın alabilir, tehdit edebilir ya da yandaş olabilir. Bu mücadeleler ve karşı mücadeleler asla kolay olmamıştır. Şahlık rejimi, Humeyni'yi Irak, Necef'ten ayrılıp, Fransa, Paris'de gitmek  (ya da Hicret etmek) zorunda bıraktığında, yılıkmasına altı aydan daha kısa süre vardı. Batista'nın düşüşü o kadar ani oldu ki, Havana'lı zenginler, Kastro'nun ihtilalinin kısa süreli olduğunu düşünüp, lüks evlerinin anahtarlarını, hizmetçilerine vermişti.

Hainlerin, ihanette neler kazandığı, hep merak konusudur. Nihat Genç, ölümüne yakın,İmamoğlu'nın diplomasının iptali fikrini ortaya attı diye çok mu zengin oldu ya da çocukları çok mu önemli mevkilere geldi? Ya çocuğu olmayan Hıncal Uluç, o neden Fecö kumpasına alet oldu? Konu para değilse, ne ile tehdit ettiler? Çocuk tacizcisisin diyte şantaj mı yaptılar, tüm sülalen öldürürüz mü dediler? Uzun ömür, kötü insanlara bir ceza. Nazlı Ilıcak, 17 Aralık 2013'den önce ölseydi, en azından sağcılar için efsane olarak kalacak, adına basın ödülleri verilecek, bazı okullara, meydanlara vesair yerlere adı verilecekti. 12 Eylül ve 28 Şubat'a direnen kahramandı; 15 Temmuzun haini oldu. Sağ ideloljinin sancak gemisi Tercüman'ın T harfi şeklindeki binası yıkıldı.

Siyasetçiler de çok hayal kırıklığı yarattı, hem sağda, hem solda. Sağda en büyül hayal kırıklığı, 28 Şubat sürecinde, Türbanlılar okumaya Suudi Arabista'a gitsin diyerek, yıllarca sömürdüğü muhafazakar seçmeni çöpe atan Süleyman Demirel oldu. Bu tavrı, erimekte olan merkez sağı, Doğru Yol Partisini ve kendi yakınındaki politikacılarıkurtarmadı. Efsane bir hayat, kestane olarak bitti. Oysa biraz erken ölseydi, bir demokrasi kahramı olarak anılacaktı. Sağda ise Ülkücü liderlerin çoğu, birer hayal kırıklığı oldu. Devlet Bahçeli, defalarca iktidar olmayı red etti. Meral Akşener, son cumhurbaşkanlığı seçiminin oyun bozanı oldu. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunun haini Sinan Ogan'ı unutmayalım.

Solda hangi birini sayalım? Son on yılda Metin Feyzioğlu ve Mehmet Ali Eser (Teğmen)'i unutmayalım. Hani bir deyim vardır, deli bir değil ki bağlayalım, ölü bir değil ki ağlayalım diye. Hain de tek değil ki...Son olarak on üç seçim yenilgisini sindirip (hem de anında), tek kurultay yenilgisini sindiremeyen: mühürsüz oylatı kabullenip, Yüksek Seçim Kurulu kararını kabullenmeyen Kılıçdaroğlu; ne umuyorsun, ne bekliyorsun? Yüzde yirmi beş kilidine dönmekten başka, partililerine ne vaad edebilirsin? İktidar senden ne istiyor? Sosyal Demokratların da Ülkücüler gibi parçalanıp, pasif kalmasını mı? MHP,BBP, İyi Parti, Zafer, Anahtar, hepsinin oy oranı yüzde yirmi ya ediyor, ya etmiyor. Oysa şu anki ortamda sadece Zafer partisinin yüzde yirmi beşi çok rahat alması gerekirdi. (Ek olarak, 11 Ağustos 2021 Altındağ progromu, Zafer partililerle alakası olmamasına rağmen, Zafer partililerin hanesine yazıldı. Ülkücü görüş Maraş, Çorum üzerine ciddi bir öz eleştiri yapmazsa, böylesi suç yıkılmalarını daha .çok yaşar fikrimce) İktidar değişmeden, ekonominin düzelmeyeceği ve mafyanın zayıflamayacağı bu kadar aşikarken, kitleler sizden ümidi bu kadar kesmişken, halkın öfkesini sadece siyasi partileri kontrol ederek mi bastıracaksınız?

Ya da ne kadar bastıracaksınız?Beşar Esat gibi on üç yıllık bir iç savaşı mı göze aldınız? Beşar, daha iktidara gelmeden hazırlanmıştı. Babası Hafız Esat'ın yaptırdığı 1982 Hama katliamından sonra, ülkede büyük ölçekli isyan çıkacağı belliydi. Gene de her oyunu oynadı, güçlü istihbaratı ile muhaliflerin içine fitne soktu ama sonuçta, Şah Rıza gibi, Kaddafi gibi ve diğer pek çoğu gibi kaybeden o oldu.

Elli yaşından sonra bunca tarih okumamla öğrendiğim en dehşet sonuç şu oldu: demokrasinin amacı halkı değil, devleti korumaktır.  İktidar eninde sonunda değişecekse, en güvenlisi demokrasidir. Demokrasinin olmadığı toplumlar, saray entirikalarının, darbelerin, isyanların, ihtilallerin ülkesidir. Otuz altı Osmanlı padişahının her üç tanesinden biri, yani on iki tanesi, tahttan indirilmiştir; bin yıllık Bizans-Doğu Roma tarihinde on ayrı saltanat sülasesi iktidar olmuştur; üç bin yıllık antik Mısır tarihinde, otuz üç saltanat sülalesi oldu; Roma imparatorluğu, sürekli iç savaşlar yaşadı. Bizans'ta Konstantinopolis halkı, Osmanlı'da Yeniçeriler, Roma'da Lejyon  generalleri, iktidarı belirleyen ve sık sık düşüren unsur oldular. Osmanlı'da katledilen şehzade sayısı belirsizdir, oysa 1922'de saltanatın kaldırılmasından sonra hiç bir Osmanlı hanedan aile üyesi öldürülmemiş, hepsi eceliyle gitmiştir. Toplumun istemediği ve ya devlete faydası dolmuş iktidar, ne kadar fazladan kalırsa, hem devlete, hem millete o kadar zararlıdır. 

Demokrasi, üzerine binmeye çalışan dikta heveslilerini bir şekilde üzerinden atar ve o dikta hevesli ideoloji, bir daha iktidarı rüyasında görür.

(Not; okuyanlar lütfen yorum yapın. Bu blogun bazı aylar okunda oranı iki binlerdeysek, 1 Haziran 2026'da, iki bin küsur okunmuş, 1,7 bini Vietnam. Bu blogda o kadar yazı yok, Vietnam'da o kadar Türk olduğunu sanmıyorum.)

MUHALEFETİ BEĞENMİYOR MUSUN? GİT KENDİNİ AS

 

Türkiye'de sol partilerde eskiden beri bir gelenek vardır. Kimse, kimseyi yeterince solda görmez. Hatta ikide bir bölünen ve içinden bolca yetmez amacı çıkan bir partinin de sloganı, evet, en sola idi. Sonra bu hastalık,  bir zamanlar Öcalan ile al gülüm, ver gülüm olan Perinçek, sonradan Atatürkçü, üzerine Turancılık yapmaya başlayınca da, birilerini az Atatürkçü bulma modası başladı.

Bu başkasını beğenmeyenlerin pek matah iş yaptıklarını da görmezsiniz. Hadi şu anda yaşı yetmiş ve üzeri olanlar meşhur 12 Eylül öncesinde olanlar, meşhur 12 Eylül öncesini görmüşlerdir. 12 Eylül zamanı biraz tutuklu kalmışlardır, sonrakilerde o da yok. Tek tük bir gecelik gözaltılar o da çok azında. Ama olsun, onlar radikaldir, en solcu ve en Atatürkçüdürler.

Bir de her durumda muhalefeti beğenmeyen, desteklenecek muhalefet olmadığı için iktidarı desteklemeye devam edip, muhalefet ne iş yapıyor diyenler var ki, asıl sözüm onlara. Muhalefet, devletin bir parçası değildir. Muhalefetin amacı, iktidarı yanlıştan ya da aşırı uçlardan uzaklaştırmak değildir. Siz, muhalif kampa ya da muhalif  kabileye geçmek istemiyorsunuz. Muhalif olarak damgalanmak istemiyorsunuz. Mevcut durumdan da memnun değilsiniz. Lakin muhalefet cephesine geçip, lanetlenmek de istemiyorsunuz.  Başkaları muhalefet yapsın, yanlışlar düzelsin istiyorsunuz.

Durumunuz, ordu tüm dünyayı ya da çevre ülkeleri istila etsin, ama ben askere gitmeyeyim; devlet yatırım üzerine yatırım yapsın, ben vergi vermeyeyim diyen tiplerdir bunlar aynı zamanda. Onlar muhalefeti, demokrasiye rot-balans ayarı yaptık  diyen 28 Şubat darbecileri gibi görürler.

Onlara diyeceğim ki, düzen ancak iktidarların arada bir devrilmesi ile düzelir, yani modern demokrasilerde böyledir. Memnun değilsen, destekleyeceğin bir muhalefet partisi ya da grubu illa vardır. Muhalefeti desteklemezsen,  muhalefete katılmazsan,  muhalefetin hiç bir şey yapamaması normaldir.

Halen mi muhalefeti beğenmiyorsun ve bir şeylerin değişmesini istiyorsun ve gene halen mi muhalefeti beğenmiyorsun? 

Git tuvaletin kapısında kendini as ki sadece anan-baban üzülsün.

SAHTE OLMUŞ KADAR OLDU

 

Doksanlı yılların efsanevi bir canlı yayın olayı vardır, Hügo'ya küfreden çocuk. Programın yapımcısı ve sunucusu Tolga Garipoğlu'na sık sık, bu olayın gerçekten olup, olmadığı sorusu çok soruldu. O da bir süre sonra bu soruya, olmuş kadar oldu diye cevap vermeye başladı. 

Ben de bunu hem son darbe denemesi, hem de ondan önceki muhtıra için benzer şeyler düşünmeye başlıyorum.  Zira darbeye teşebbüs eden tarikat hapiste, fikirleri iktidarda. Kaldı ki daha düne kadar sümüklü şeyhi uğruna ölenler, bu gün de iktidar partisinde görevinde.

Ben benzerini bir önceki muhtıra için de düşünmeye başladım. Zira baş örtüsünü anında yasaklayan darbeciler, imam hatipleri kapatamadı. Onun yerine tüm meslek liselerini mağdur eden katsayı zırvalığını çıkardılar. Oysa Darende İlahiyat fakültesi, irticai faaliyetlerin odağı olduğu gerekçesiyle bir günde -kapanmıştı. Anadolu öğretmen liseleri,   17-25 Aralıktan hemen sonra kapandı. Lise 2'ler bile eğitim fakülteleri ek  puanından yararlanamadı. Bazı imam hatip liseleri öğrencisizlikten kapansa da, iktidar değişince fazlası ile geri açıldı. Ben, o muhtıranın verildiği yıllarda üniversite kadroları gene o malum tarikatın üyelerinin kadrolaşması giderek arttı. Türbanlıların %95'i, okyanus ötesinden gelen emirle, devlet daireleri içinde türbanlarını çıkardı. Sonra öğretmen oldum. Sözde demokratik sol partinin koalisyon başkanı olduğu koalisyon döneminde, eğitim bakanlığı da bu sol partiye bağlı olmasına rağmen (ya da olması sayesinde) bakanlık, bu tarikatın üyeleri ile doldu. Medyada da, bu tarikatı övenler çoğaldıkça, çoğaldı.

Bu son başarısız darbe teşebbüsünden sonra da, söz konusu tarikatın garibanlarının çoğu zor günler geçirirken, kalburüstü olanları da, günlerini gün ediyor. Bazı kimseler, sanki kendileri yıllarca hoca efendi diye övenler kendileri değilmiş gibi, birilerini fetöcü diye damgalamakla meşgul . 

Ayrıca bir siyasi parti, kendisine yapılan darbeyi araştırmıyor ve hatta araştırılmasına yasak koyar?

ALIŞ VERİŞ KURAMI VE AZALACAK DÜNYA NÜFUSU

 

Antropolog Bronislaw Malinowsky, yıllarca yaşadığı ilkeller arasında, homo economicus insan görmediğini yazar. Aslında her insan biraz hesapçıdır, ne kadar ilkel olursa olsun. Gerçek Homo Ekonomicus insan, kapitalizmin ürünüdür ve kapitalizmin gelişmesiyle yavaş yavaş oluşmuştur. Kapitalizmin başlangıcı 12. yüz yılda Floransa'da, bazı zengin tüccar ve bankerlere, soyluluk ünvanı verilmesi olarak kabul edilse de, Kapitalist kişiliğin ortaya çıkışı 15-16. yüz yılları bulur. Bu kişi sürekli bencildir ve faydasını-karını düşünür. Teorisini 18. yüz yılda İngiliz filozof Jeremmy Bentham ortaya koymuştur. Buna göre herkes kendi çıkarını kollarsa, toplanda toplum ve insanlık, asgari bir ahlakta birleşir. Bu fikri daha sonra John Stuart Mill ve pek çok İngiliz-Amerikan filozofu, bir kaç değişiklikle savunmuştur. İnsana ilk anda saçma geliyor, ben de yıllarca bu anlayışı eleştirdim. Yıllar sonra kendimi eleştiridim. Sonuçra Anglosakson kökenli milletler (İngiliz, Amerikan,Kanada, Avusturalya, Yeni Zelanda vs) en azından kend iç ahlakı sağlam milletlerdi. 1918'de Büyük Britanya İmparatorluğu, Dünya karalarının üçte birine hakimdi.Halen de dünyanın altıncı büyük ekonomisi, halen de dünya da havacılık ve denizcilikte uluslar arası antlaşma dili İngilizce. Halen Amerika, bu felsefeyi takip eden millet olarak dünyanın en büyük ekonomisi ve askeri gücü.

20.yüz yılda, bu homo ekonomicuslar'ın davranışını açıklamak için, sosyal psikolojik bir bakış açısı- teori oluşturuldu. Buna göre her insan ilişkisi, bir alış verişti. Bu alış veriş sadece mal ve hizmet alış verişi değildir; duygu alış verişidir. Charles Darwin'in evlilik kararı öncesi böyle bir hesabı meşhurdur. Bu kuram,  homo ekonomiscus insanın davranışlarını açıklasa da, halkın henüz tam kapitalistleşmediği toplumların davranışlarını açıklamaz.Giderek daha fazla insan, homo economicus oluyor ve alış veriş kuramına göre davranıyor. Kafasında sürekli hesap-kitap yapıyor, çıkarını arıyor, ve sürekli daha iyisini arıyor.

Kapitalist ve ekonomik insan için çocuk yapmak, daha 19. yy'da burjuva ailelerinden başlayarak yük olmaya başladı.Nüfus azalması-yaşlanma tehlikesine ilk giren ülke Fransa oldu. Emil Zola, Fransız halkını doğuma teşvik etmek için Döl Bereketi romanını yazdı. Hitler, Kavgam'da, Fransızların bu sorunuyla alay etti. İkinci Dünya Savaşından on beş yıl kadar sonra, batı ve kuzey Avrupa, bu nüfus şokuyla karşılaştı. Sovyetlerin korkutucu tehditlerine rağmen, uzun süreli zorunlu askerlik uygulaması uygulayamadı, çok fazla askerli bir ordu oluşturamadılar. Almanya başta olmak üzere hemen hepsi, sanayileşmemiş ülkelerden işçi göçü aldılar, doğum oranlarını arttırmak için ailelere teşvikler verdiler. Bu sırada dünyanın geri kalanında nüfus, katlanarak artıyor, ülkeler doğum oranlarını azaltmanın, nüfus planlamasının yollarını arıyordu. Çin, yıllarca aileleri tek çocuğa mahkum etti, şimdi teşviklerle arttırmaya çalışıyor.

Seksenlerde güney Avrupa, doğum teşviklerine muhtaç oldu. Doksanlardan itibaren dünyanın geri kalanında doğumlar hızla düşmeye başladı. Şu an, Türkiye dahil, dünya devletlerinin üçte ikisinde doğum oranı, nüfusu korumak için gerekli oranın altında.Halen nüfusu artan ülkeler, çocuk yaparken, evlenirken, kazanç-zarar hesabını yapmayan, iç güdüleriyle yaşayan insanların çok olduğu ülkeler. Dünya nüfusunun katlanarak arttığı 1950-1990 dönemi çok uzak. Artık Dünya nüfusu yılda yüzde bir ya da iki civarında artıyor. Doğu Avrupa'da, toplam nüfusları yüz otuz nilyonu aşkın on iki ülke de (Polonya, Ukrayna,  Belarus, Litvanya, Letonya, Estonya, Çekya, Slovakya, Macaristan, Moldova,Hırvatistan), doğan bebek sayısı, otuz beş milyon kadar insanın yaşadığı Özbekistan'da doğan bebek sayısı ile neredeyse aynı. Doğu Avrupanun homo econiscus insanı, ekonomisi kırılgan bu ülkelerde çocuk yapmak istemiyor. Özbek halkı ise daha homo economismus değil. Modern şehir insanında kafasında hesap yapıp, evlenmek bir yana, flört ya da cinsellikten bile kaçınıyor. Japonya'da böyle erkeklere otçul erkek deniliyormuş.

Dünyayı sömüren kapitalizmin, en yeni krizi. Yakında Mısır, Nijerya, Özbekistan ya da benzer ülkeler de kapitalist modern insanlarla dolup, nüfus sorunu tüm dünyayı etkileyecek.Yapay zekaya rağmen, çalıştıracak insan ve belki de ürettiğini tüketecek insan bulamayacak. Hayat, hesaplarımıza gelmeyecek bir sürü faktörle doludur ve Kürtlerin dediği gibi, korkanın çocuğu olmaz.

TÜRKLERİN VE ERMENİLERİN KERHEN BARIŞI

Her şerde bir hayır vardır denir ya, 1999 depreminin beklenmedik sonuçlarından biri de Türk ve Yunan dostluğu oldu. Gelen arama kurtarma ekipleri, kan vermek için sıraya giren Yunan halkı, gelen yardımlar, bir dostluğun başlangıcı oldu. Benzer bir depren Atina'da olunca, bu yardımların karşılığı da verildi. Acı gerçek şuydu. Bu dostluk kerheni yani isteksizce ve tiksinerek. Bu kelime Türk halkı için, Bülent Ecevit'in 14 Ekim 1979'da yaşadığı Bej Sıfır diye tarihe geçen ara seçim yenilgisi ardından başbakanlıktan istifa etmesiyle, Süleyman Demirel'in 12 Kasım 1979'da kurduğu azınlık hükumeti ile moda olmuştu. Mecliste çoğunluk alamayan Demirel hükumeti, Necmettin Erbakan'ın kerhen güven oyu alması ile iktidara gelmiş, böylece askeri darbe on bir ay kadar bir süre ertelenmişti. Meclis'in, görev süresi biten Fahri Korutürk (Tam adı Esseyit Hasan Fahri Korutük'müş) yerine cumhurbaşkanı seçememesi ve ülkede siyasileşmiş sokak savaşları dürmayınca, 12 Eylül darbesi gelmişti, bu da ayrı konu.

Süleyman Demirel, sonradan SHP (12 Eylül sonrası CHP) ile koalisyonları da, seksen öncesi Ecevitle bir araya gelmedi, darbeye sebep oldu suçlamalarına karşı kerhen bir barıştır. Barışlar çoğu da kerhendir, yılların nefreti öyle hemen bitmez. Diğer yandan Atatürk'ün, İzmir İktisat Kongresi açılışında yaptığı konuşmada dediği gibi, kılıç sallayan kol yorulur, saban süren el güçlenir. Bu yorulma bazen nesiller sonra olabilir. Fransa ve Almanya, sürekli birbiri ile savaştı ve birbirini ezdi. Otuz yıl savaşlarında, kendi içindeki Protestan azınlığa kan kusturan Fransa; Almanya'daki Protestanları ezdi. Napolyon, Almanların bin yıllık Kutsal Roma imparatorluğunu yıktı. Güçlenen Fransa, Fransa'yı Sedan savaşında yenip, Fransızların Versay sarayında, Alman birliğini ilan etti.Birinci Dünya Savaşında yenilen Alman heyeti, küçük bir vagon içinde rezil edildi, İkinci Dünya savaşının başında Hitler, rövanşı aynı vagonda aldı. Almanlar yenilince, vagon yakılarak yok edildi. Savaş sonrası Naziler'in kurduğu gümrüksüz alan aynen devam etti.Avrupa Birliği de bu alan üzerine kuruldu. Şimdi Avrupa'da ve Dünya'da, Fransalmanya gerçeği var. Türkiye ile Azerbaycan için nasıl, iki devlet, bir millet deniliyorsa; Fransa ve Almanya'da iki millet, bir devlet deniliyor. Bu iki devletin dış politikası fazla paralel işliyor. Alman ve Fransız milletlerinin birbirlerini sevdikleri konusunda pek bir bilgim yok, sevmeselerde gerçek bir barış içindeler.

Halklar savaş döneminde birbirine o kadar çok zulm eder ki, barışmak zor, hatta imkansız olur. Bu yüzden yendiğiniz düşmanı, barışmayacak kadar perişan etmek, tarihi bir hatadır. Şu an Türk (Azeri -Gney Azerbaycan)-Ermeni barışı karşısında en büyük engel, neredeyse tüm dünyaya yayılmış Diaspora denen dış Ermenilerdir. Dış Yunanlar ya da Yunan Diasporası, Türk-Yunan dostluğuna karışmamıştı. Bu diaspora, büyük ölçüde Yunan milletinin kendi iç çatışmalarının sonucudur. Önce Kurtuluş Savaşından sonra göç eden Anadolu Rumlarının pek çoğu Türk tohumu diye dışlanarak, Avusturalya başta olmak üzere, yurt dışına göç etmelerine sebep oldu. Oysa Anadolu Yunan ordusunun üçte biri, Anadolu Rumlarından alınan gönüllülerden oluşuyordu. Üstelik Anadolu'da, Yunanlıların Pontus dediği Doğu Karadeniz ve Kapadokya başta olmak üzere, pek çok bölgesi, Yunan ya da işgalci diğer ülkelerin (İtalyan, Fransız ve İngiliz) egemenliğine girmemişti. Sonra 1944-49 arasında süren iç savaş, ülke nüfusunun üçte birinin geri dönmeksizin göçüne sebep oldu. Ermenistan'ın ise, Lübnan, Fransa, A.B.D (Californiya özellikle) ve Arjantin başta olmak üzere, Dünya'nın dört bir yanına dağılmış Ermeni toplulukları kendilerini 1915 Tehcirinin kurbanı olarak görmekte ve göstermekte; olası Ermenistan-Türkiye-Azerbaycan barışını kendilerinin konumuna saldırı olarak görüyor. Diğer yandan 3 milyon nüfuslu, otuz bin kilometre kareden biraz küçük, tüm ekonomisi Azerbaycan, Soccar şirketinden daha küçük Ermenistan'ın komşularıyla barışa ihtiyacı var. Türkiye ve Azerbaycan, bu küçük ve diasporası kalabalık ülkeyle barışmak zorunda.